NHÀ CÁCH MẠNG PHẠM HÙNG – “CON NGƯỜI THÉP” KIÊN TRUNG, NHÀ LÃNH ĐẠO TÀI NĂNG CỦA CÁCH MẠNG VIỆT NAM

Phạm Hùng, tên khai sinh là Phạm Văn Thiện, sinh ngày 11/6/1912 tại làng Long Hồ, tổng Bình Long, huyện Vĩnh Bình, tỉnh Vĩnh Long, nay thuộc xã Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long. Theo tài liệu của tỉnh Vĩnh Long, quê hương gắn với nơi sinh của ông hiện nay là khu vực Long Thuận A, thuộc xã Long Hồ.

Sinh ra trong một gia đình nông dân giàu truyền thống yêu nước, từ nhỏ Phạm Văn Thiện đã chứng kiến cảnh người dân bị áp bức, bóc lột dưới chế độ thực dân. Chính thực tế ấy đã hun đúc trong người thanh niên trẻ tuổi lòng yêu nước và ý chí đấu tranh giành độc lập.

Năm 1928, khi mới 16 tuổi, Phạm Hùng tham gia phong trào thanh niên, học sinh, hoạt động trong các tổ chức yêu nước. Hai năm sau, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản và trở thành một trong những đảng viên đầu tiên của Đảng ở Nam Bộ. Với năng lực và bản lĩnh nổi bật, năm 1931, khi mới 19 tuổi, ông được giao trọng trách Bí thư Tỉnh ủy Mỹ Tho.

Tuổi đời còn rất trẻ nhưng Phạm Hùng đã sớm thể hiện bản lĩnh của một cán bộ lãnh đạo. Trong quá trình trực tiếp chỉ đạo phong trào cách mạng, ông luôn bám sát cơ sở, tổ chức và vận động quần chúng đấu tranh chống chế độ thực dân.

Năm 1931, trong một cuộc biểu tình quy mô lớn ở Mỹ Tho, Phạm Hùng bị thực dân Pháp bắt. Tòa án thực dân kết án ông tử hình. Trước sức ép của phong trào đấu tranh trong nước và sự phản đối của các lực lượng tiến bộ trên thế giới, thực dân Pháp buộc phải giảm án xuống chung thân khổ sai và đày ông ra Côn Đảo.

Những năm tháng phía sau song sắt trở thành một trong những thử thách khắc nghiệt nhất đối với người chiến sĩ cộng sản trẻ tuổi. Tổng cộng, Phạm Hùng trải qua 15 năm tù đày trong nhà lao đế quốc, trong đó có 11 năm tại Côn Đảo – nơi được mệnh danh là “địa ngục trần gian”.

Nhưng lao tù không thể khuất phục ý chí của người cộng sản. Trong điều kiện bị tra tấn, giam cầm và đối xử hà khắc, Phạm Hùng vẫn kiên trì đấu tranh, giữ vững niềm tin vào cách mạng. Với uy tín và bản lĩnh của mình, trong thời gian bị giam cầm, ông được đồng chí, đồng đội tín nhiệm giữ các cương vị Phó Bí thư rồi Bí thư Đảng bộ nhà tù.

Năm 1945, Cách mạng Tháng Tám thành công, Phạm Hùng được rước từ Côn Đảo trở về đất liền. Ông được bầu làm Bí thư Xứ ủy lâm thời Nam Bộ, bắt đầu một chặng đường mới với những trọng trách lớn hơn trong sự nghiệp cách mạng.

Trong 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp, Phạm Hùng lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng: Ủy viên, rồi Bí thư Trung ương Cục; Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến hành chính Phân liên khu miền Đông Nam Bộ; Trưởng đoàn Quân đội nhân dân Việt Nam trong Liên hiệp đình chiến Nam Bộ và Trưởng phái đoàn liên lạc Quân đội nhân dân Việt Nam bên cạnh Ủy ban Quốc tế Sài Gòn.

Ở mỗi cương vị, ông luôn chú trọng vận dụng sáng tạo đường lối của Đảng vào điều kiện cụ thể của chiến trường Nam Bộ. Ông cùng tập thể lãnh đạo đề ra nhiều chủ trương phù hợp như mở rộng chiến tranh nhân dân, thực hiện dân chủ ở nông thôn, đẩy mạnh phong trào đấu tranh ở đô thị, củng cố khối liên minh công - nông và xây dựng vùng giải phóng.

Những chủ trương ấy góp phần phát huy sức mạnh của nhân dân, mở rộng lực lượng cách mạng và tạo nên thế trận ngày càng vững chắc trên chiến trường Nam Bộ.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, giai đoạn 1967 - 1975 là thời kỳ đặc biệt ác liệt. Phạm Hùng được phân công trở lại chiến trường miền Nam, giữ cương vị Bí thư Trung ương Cục miền Nam và Chính ủy các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam.

Trên cương vị người đứng đầu Trung ương Cục miền Nam, ông cùng tập thể lãnh đạo cách mạng miền Nam kiên trì thực hiện quyết tâm đánh Mỹ và tay sai, phát huy sức mạnh chiến tranh nhân dân, từng bước đánh bại các chiến lược chiến tranh của Mỹ, tạo thế và lực để tiến tới giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Những năm tháng ở chiến trường đã tiếp tục khẳng định bản lĩnh của Phạm Hùng – một người lãnh đạo từng trải qua nhà tù thực dân, trưởng thành từ thực tiễn đấu tranh và luôn có khả năng thích ứng trước những tình huống phức tạp của chiến tranh.

Sau ngày đất nước thống nhất, Phạm Hùng tiếp tục được Đảng và Nhà nước giao nhiều trọng trách. Ông là Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng kiêm Bộ trưởng Bộ Nội vụ, sau đó được Quốc hội khóa VIII bầu làm Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Tháng 6/1987, trong bối cảnh đất nước bước vào những năm đầu của công cuộc đổi mới với vô vàn khó khăn, Phạm Hùng được Quốc hội khóa VIII bầu làm Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng. Trên cương vị người đứng đầu Chính phủ, ông thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, làm việc khẩn trương, quyết đoán và sâu sát thực tiễn.

Ông cùng tập thể lãnh đạo Đảng và Nhà nước tập trung giải quyết những vấn đề cấp bách của nền kinh tế - xã hội, đưa các chủ trương đổi mới vào cuộc sống, chú trọng phát triển sản xuất, bảo đảm lương thực, đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, chăm lo đời sống nhân dân và giữ vững ổn định chính trị, xã hội.

Trong suốt cuộc đời hoạt động, Phạm Hùng được đánh giá là người cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần kỷ luật cao, sâu sát thực tiễn và luôn sẵn sàng nhận nhiệm vụ do tổ chức phân công. Từ nhà tù Côn Đảo đến chiến trường Nam Bộ, rồi trên cương vị lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước, ông luôn giữ phẩm chất của người chiến sĩ cộng sản kiên trung.

Ngày 10/3/1988, Phạm Hùng đột ngột qua đời tại Thành phố Hồ Chí Minh khi đang đảm nhiệm trọng trách Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với Đảng, Nhà nước, đồng chí, đồng bào.

Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp cách mạng, Phạm Hùng được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Sao Vàng, phần thưởng cao quý của Nhà nước Việt Nam, cùng nhiều huân chương, phần thưởng cao quý khác của Việt Nam và các nước.

Từ người thanh niên 16 tuổi bước vào con đường cách mạng đến người đứng đầu Chính phủ trong những năm đầu đổi mới, cuộc đời Phạm Hùng là một hành trình đầy thử thách và cống hiến. Hơn nửa thế kỷ hoạt động cách mạng, ông đã trải qua nhà tù, chiến trường và những trọng trách đặc biệt quan trọng của đất nước, luôn giữ vững khí tiết, bản lĩnh và trách nhiệm của người chiến sĩ cộng sản.

Phạm Hùng – “con người thép” của cách mạng Việt Nam – đã để lại một di sản quý báu về lòng trung thành với lý tưởng, ý chí kiên cường trước gian khổ và tinh thần tận tụy phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.