Nhà cải cách tư tưởng với chủ trương Khai dân trí Nâng dân khí

Phong trào Yêu nước đầu thế kỷ XX. Phan Châu Trinh (1872 – 1926) quê ở Quảng Nam, đỗ Phó bảng, là nhà cải cách, nhà cách mạng hàng đầu thời kỳ này với xu hướng canh tân đất nước bằng con đường ôn hòa "Khai dân trí, nâng dân khí, hậu dân sinh".

Lãnh đạo phong trào Duy Tân ở Trung Kỳ, lên án gay gắt chế độ phong kiến hủ lậu và chính sách thực dân. Ông vận động nhân dân mở trường học, cắt tóc ngắn, mặc áo ngắn, phát triển thương nghiệp và đấu tranh đòi dân chủ. Đám tang của ông năm 1926 đã trở thành cuộc biểu tình phong trào yêu nước quy mô toàn quốc.