Nhà có ba mẹ Việt Nam anh hùng

Chờ hài cốt chồng và con

Mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Mến (Sáu Mến) năm nay ngoài 85 tuổi, nhưng đi đứng còn khỏe mạnh. Má cười móm mém nhưng phúc hậu, hỏi thăm, hệt như với con cháu thân quen từ xa đến thăm, má kể chuyện tỉ mỉ. Những bà má đất Nam bộ đâu cũng thế. Không khách sáo, không màu mè, dè dặt khách lạ.

Má Sáu Mến có 5 người con, thì hai con trai và chồng má đều là liệt sĩ. Cô con gái lớn Lê Kim Hoàng đang ở Mỹ Tho, còn chị thứ 5 Lê Thị Bé Năm là chủ căn nhà tôi đang ngồi. Quanh nhà với 2,5 công đất là vườn cây trái xum xuê, nhìn các vật dụng trong nhà cũng đủ thấy gia đình chị Năm đủ ăn.

Má kể, anh Lê Văn Mum (Lê Thanh Tâm) sinh năm 1948, thoát ly theo cách mạng từ năm 1961, thuộc Đại đội 2 Tiểu đoàn 514 A tỉnh Mỹ Tho. Bị địch bắt trong trận đánh chống càn vào ngày 2-3-1963. Sau đó bị địch tra tấn dã man, đày qua các nhà tù Mỹ Tho, Chí Hòa, Côn Đảo. Ngày 23-3-1966 anh Lê Văn Mum hy sinh, vĩnh viễn nằm lại nghĩa trang Hàng Dương với bạn tù chính trị.

Còn anh con thứ Lê Văn Đạt (Sương) sinh năm 1952, tham gia cách mạng tháng 1-1967. Anh Đạt là trinh sát Tiểu đoàn 261, hy sinh trong một trận công đồn giặc vào ngày 9-3-1969. Ngày anh Lê Văn Đạt cất tiếng khóc chào đời cũng là ngày ông Lê Văn Chăn - chồng má, thoát ly theo cách mạng từ tháng 9-1945 - đã anh dũng hy sinh tại kinh Chà Là, tỉnh Kiến Tường cũ (nay là Long An).

Chồng và con trai má đến nay vẫn chưa tìm được hài cốt. Người cha liệt sĩ ở đâu đó quanh khu vực kinh Chà Là, còn con trai nằm đâu đó trong xã Thiên Hộ - Cái Bè. Bản thân má Sáu Mến ngoài việc chôn chặt nỗi đau trong lòng, hằng ngày còn tiếp tế, nuôi giấu cán bộ cách mạng. Hai lần má Mến bị địch bắt, đánh đập rồi được thả vì "không làm gì được bà già Việt Cộng".

Năm 1995, má Sáu Mến được Nhà nước phong tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam anh hùng. Năm 1996, Cty Xổ số kiến thiết tỉnh Tiền Giang xây tặng má căn nhà tình nghĩa trong con hẻm nhỏ, thuộc Khu phố 1, phường 6, TP Mỹ Tho. Quanh quẩn ở phố thấy buồn, má Mến lại bắt xe đò về Cai Lậy sống với con gái thứ năm.

“Về đây cả tháng, thấy người khỏe ra, nhưng ra vô nhìn quanh vườn nhà, nghĩ đến chồng con đã hy sinh... thấy lòng buồn lắm”. Má kể hai lần được tỉnh cho ra Hà Nội dự lễ, nghỉ dưỡng vui chưa từng có. Cảm động đến giờ, đó là lần đầu tiên vào Lăng viếng Bác Hồ.

Tại một hội nghị má dự ở Hà Nội, mọi người đề nghị má hát một bài cho vui, má bắt nhịp bài hát thời kháng chiến khi đi vận động cứu tế Việt Minh, kêu gọi quân nhân theo giặc bỏ ngũ. Không một ai nhớ để hát phụ họa, một mình má cứ thế hát, khí thế ngất trời.

Chị Bé Năm nói: “Má tui có hai lần lên bàn mổ khối u trong người, nên sức khỏe không được như xưa. Vậy mà má vẫn yêu đời, liều thuốc bổ này có ích với má nhiều lắm”. Má bảo: Sống đã hơn 85 tuổi rồi, là sống giùm cho chồng con không được sống.

Chị Lê Kim Hoàng, 57 tuổi thương binh 3/4 là con gái thứ ba của má Mến hiện ở TP Mỹ Tho cũng thoát ly làm giao liên cho cách mạng từ năm 16 tuổi. Do có năng khiếu ca hát nên chị vào đoàn văn công tỉnh và theo nghề cho đến năm 1980 thì nghỉ hưu. Năm 1983 chị lập gia đình với Thượng tá Lê Tửu - Cán bộ Tuyên huấn Quân khu 9.

Nhắc chuyện gia đình, chị Ba Hoàng cho biết : Cả gia đình, dòng họ nội ngoại, rể dâu, con cháu tất cả đều làm cách mạng. Chỉ tính sơ bên ngoại đã có 3 mẹ Việt Nam anh hùng, hơn 20 liệt sĩ. Bên nội, do ba mất sớm nên thất lạc, ít gần nên chưa thể tính được. Má Sáu Mến còn được Nhà nước trao tặng Huân chương Độc lập hạng Ba.

Bữa cơm trưa có thịt kho mặn, có canh rau vườn nhà và cá kho tộ của chị Năm nấu, má Sáu Mến ép phải ăn cho hết. Má Sáu Mến dặn: "Sau này rảnh, nhớ chạy xuống đây ăn cơm với má để má sống tới một trăm tuổi nhen...".