Nhà giáo dục lỗi lạc và quan điểm "Học đi đôi với hành"

Bên cạnh vai trò là nhà bác học, Lê Quý Đôn còn là một nhà giáo dục kiệt xuất, người có công lớn trong việc chấn hưng nền giáo dục, đào tạo hiền tài cho đất nước trên cương vị Tư nghiệp Quốc Tử Giám. Ông luôn trăn trở về phương pháp học tập và đạo đức của người học, coi tri thức là chìa khóa để phát triển quốc gia.

Quan điểm giáo dục của Lê Quý Đôn mang tính thực tiễn sâu sắc, nổi bật với tư tưởng "Học phải đi đôi với hành", học để làm việc chứ không phải để mốt chuộng danh xưng khoa bảng sáo rỗng. Ông kịch liệt phê phán lối học vẹt, học hình thức, tầm chương trích cú mà không hiểu bản chất vấn đề. Trong các bài giảng và tác phẩm của mình, ông thường xuyên nhắc nhở học trò phải rèn luyện cả tài năng lẫn đạo đức: "Dâm, bợm, gian, nịnh đều do học vấn không chân chính mà ra". Ông đề cao việc học rộng nhưng phải biết chắt lọc, biết suy ngẫm và ứng dụng vào thực tiễn đời sống xã hội. Những triết lý giáo dục sâu sắc đó của ông vẫn giữ nguyên vẹn giá trị thời sự, là kim chỉ nam cho nền giáo dục hiện đại trong việc đổi mới phương pháp dạy và học.