Nhà giáo, trí thức yêu nước- Ông Lê Văn Sến

Ông Lê Văn Sến (còn gọi là Bảy Sến), sinh năm 1895 tại ấp Phú Mỹ Lương, xã Phú Hựu, thị trấn Cái Tàu Hạ, huyện Châu Thành, tỉnh Sa Đéc (nay là xã Phú Hựu, huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Tháp).

Ông Lê Văn Sến tên khai sinh là Phạm Văn Đơm, thuở nhỏ, ông được người cậu ruột là Lê Văn Luận, ở xã An Thái Đông, huyện Cái Bè, tỉnh Mỹ Tho (nay là Tiền Giang), nhận làm con thừa tự, từ đó, ông có tên là Lê Văn Sền.

Lúc nhỏ, ông học ở thị xã Vĩnh Long, Mỹ Tho, sau đó, lên Sài Gòn học trường Sư phạm Gia Định. Năm 1916, ra trường, ông về dạy học ở quê nhà, làm Đốc học (nay là hiệu trưởng) trường Sơ học Cái Tàu Hạ.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông tham gia và là thủ lĩnh Thanh niên Tiền phong tổng An Mỹ, kiêm Chủ tịch Uỷ ban Kháng chiến Hành chánh thị trấn Cái Tàu Hạ. Trong thời gian này, ông hoạt động tích cực và thường đi đến các làng trong tổng An Mỹ vận động đồng bào, thanh niên; tố chức Uỷ ban Kháng chiên Hành chánh 7 làng trong tổng An Mỹ; chiêu mộ du kích thoát ly; vận động đồng bào quyên góp vật chất để gây quỹ nuôi du kích và mua vũ khí chiến đấu; bố trí địa điểm ăn ở, tổ chức trạm cứu thương cho đội du kích; tổ chức canh gác và tuần phòng ban đêm vì thời gian này, quân Pháp đã chiêm Vĩnh Long.

Ngày 01 tháng 01 năm 1946, quân Pháp đánh chiêm thị trần Cái Tàu Hạ, chúng kêu gọi ông trở về dạy học sẽ phục hồi chức cũ (Đốc học) và trả 100.000 đồng tiền truy lãnh (rappel).

Nhưng ông kiên quyết từ chối và làm một bài thơ "Vô gia cư" gửi cho một số đồng nghiệp, công chức ở Cái Tàu Hạ để "thức tỉnh" họ. Có thể nói, thơ ca của ông là vũ khí đầu tranh cách mạng sắc bén.

Để tránh sự dòm ngó của mật thám, ông cùng gia đình tản cư lên ngọn Nha Mân, rồi ngọn Kinh Rau Cần xã Phú Long. Ngày o3 tháng OI, địch bồ cáo kêu gọi đồng bào hồi cư, ai không về sẽ bị đốt nhà. Năm ngày sau, địch đến đốt nhà ông và nhà hai người anh bên cạnh ở ấp Phú Lương, xã Phú Hựu, chúng còn treo thưởng, ai bắt được hoặc chỉ chỗ ở của ông sẽ được thưởng 2.000 đồng. Trước tình thể đó, ông Sến phải vượt sông Cửu Long qua quê ngoại ở huyện Cái Bè (tỉnh Mỹ Tho). Tại làng An Thái Đông, ông tuyên truyền vận động và tổ chức các đoàn thể trong các làng, xây dựng cơ sở, tổ chức một đội du kích hơn 20 người và thành lập Uỷ ban Kháng chiến Hành chánh xã An Thái Đông.

Khi bắt liên lạc với lãnh đạo tỉnh Sa Đéc, ông trở về tỉnh nhà. Khoảng tháng 3 năm 1946, ông được đề cử vào chức vụ Phó Chủ tịch Uý ban Kháng chiên Hành chánh tỉnh Sa Đéc - đại diện thành phần công chức, trí thức.

Đầu năm 1949, ông được cử làm Chủ tịch Uy ban Kháng chiên Hành chánh tỉnh Sa Đéc cho đên hết năm 1950.

Đầu năm 1950, Chính phủ quyết định thành lập tỉnh Đồng Tháp - một tỉnh căn cứ, ông được cử làm Chủ tịch Uỷ ban Kháng chiến Hành chánh tỉnh Đồng Tháp.

Năm 1951, ông được Uy ban Kháng chiến Hành chánh Nam Bộ điều qua làm Chủ tịch

Uy ban Kháng chiến Hành chánh tỉnh Tân An.

Đầu năm 1952, ông được phân công công tác tại Campuchia và được bố trí vào Ban Chấp hành Tống hội Việt kiều toàn Cao Miên (đóng ở Đông Nam Cao Miên) với nhiệm vụ Phó Chủ nhiệm Tổng Hội Việt kiều, phụ trách kinh tế - tài chính của Liên tỉnh.

Tháng 02 năm 1952, ông được kết nạp vào Đảng tại Đảng bộ Liên tỉnh Kandal - Prâyveng

- Soài Riêng, công tác ở Tổng hội Việt kiều toàn Campuchia cho tới ngày ký Hiệp định Genève nam 1954.

Đảng uy Liên tinh Kandal - Prâyveng - Soài

Riêng gợi ý ông đi tập kết nhưng ông xin ở lại để chăm sóc người vợ bị mù, con trai đi tập kết và con gái thoát ly công tác.

Cuối năm 1954, ông về quê ở xã Phú Hựu, thị trần Cái Tàu Hạ, đến đầu năm 1955, chuyển

về Sài Gòn sinh sông do địch bắt bớ, trả thù những người kháng chiến.

Sau giải phóng, ông về quê xã Phú Hựu, huyện Châu Thành, tinh Đồng Tháp. Năm 1980, Tỉnh mời ông bà lên Trại Dưỡng Lão (Hoà Khánh, thị xã Sa Đéc) nuôi dưỡng theo diện chính sách. Trong thời gian này, ông đã sáng tác nhiều bài thơ kể lại quá trình hoạt động cách mạng của mình và về tình yêu đổi với quê hương, đất nước...

Năm 1982, khi Trại Dưỡng Lão giải thể, ông về sông với con gái ở Thành phố Hồ Chí Minh cho đên khi qua đời - năm 1990, thọ 93 tuổi.

Ông Lê Văn Sến là một nhà giáo - trí thức yêu nước, kiên trung, có tinh thần, ý chí và tâm huyết đầu tranh giải phóng dân tộc. Trong quá trình hoạt động cách mạng, ông đã có những đóng góp to lớn cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc nói chung, Đồng Tháp nói riêng. Để tri ân những đóng góp của ông đối với cách mạng và quê hương, qua đó góp phần giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ, năm 2013, Tỉnh uy Đồng Tháp đã chủ trương xuất bản tập Thơ văn – Hồi ký kháng chiến của Lê Văn Sên. Đây là một tài liệu quý, phản ánh những sự kiện lịch sử của dân tộc, của Đảng bộ địa phương cuộc trong kháng chiến hào hùng, cũng như những năm đầu giải phóng, xây dựng đất nước.