Nhà hoạt động cách mạng kiên trung Nguyễn Thị Lựu

Nhà hoạt động cách mạng kiên trung Nguyễn Thị Lựu (1909 – 1988), tên thật là Đỗ Thị Thưởng (thường gọi là Tám Lựu), sinh tại làng Hòa An, quận Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc (nay thuộc thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp). "Thời hoa lửa" của bà là chặng đường dấn thân quả cảm của một trong những nữ cán bộ tiền bối tiêu biểu của Đảng Cộng sản Việt Nam tại Nam Bộ.

Giai đoạn tiền khởi nghĩa và Phong trào Đông Dương Đại hội (1927 – 1939)

Giác ngộ cách mạng từ rất sớm, năm 1927 bà bắt đầu tham gia các hoạt động yêu nước và được kết nạp vào Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội năm 1928.

• Xây dựng cơ sở và tù đày: Năm 1929, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Đến đầu năm 1931, khi đang đảm nhiệm vai trò Thường vụ Tổng Công hội Đỏ Xứ ủy Nam Kỳ tại Sài Gòn - Chợ Lớn, bà bị thực dân Pháp bắt giữ và bị kết án 5 năm tù giam.

• Đấu tranh công khai: Sau khi ra tù năm 1936, bà lập tức lao vào Phong trào Đông Dương Đại hội và Mặt trận Dân chủ. Bà tích cực viết bài cho tờ báo La Lutte để tuyên truyền, vận động quần chúng đòi tự do, dân chủ, cải thiện đời sống nhân dân. Cuối năm 1939, bà tiếp tục bị chính quyền thuộc địa bắt đày đi tù tại Bà Rá cho đến năm 1945.

Lãnh đạo Phong trào Bảo vệ Hòa bình Sài Gòn - Chợ Lớn (1954 – 1958)

Sau khi Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết năm 1954, bà được phân công bám trụ lại miền Nam, đảm nhiệm các chức vụ trọng yếu: Bí thư Ban Phụ vận, Bí thư Ban Trí vận Xứ ủy và Phó Chủ tịch Phong trào Bảo vệ Hòa bình Sài Gòn - Chợ Lớn.

• Tổ chức đấu tranh chính trị: Giữa sào huyệt của chính quyền Ngô Đình Diệm, bà đã mưu trí lãnh đạo lực lượng phụ nữ, trí thức và nhân dân đô thị tổ chức hàng loạt cuộc đấu tranh công khai, đòi thi hành nghiêm chỉnh Hiệp định Giơ-ne-vơ, đòi tự do ngôn luận và chống bộc phát vũ lực.

• Gắn kết khối đoàn kết: Dưới sự chỉ đạo của bà, mạng lưới cơ sở trí vận và phụ vận tại nội thành Sài Gòn phát triển mạnh mẽ, trở thành ngọn lửa đấu tranh chính trị bền bỉ trong lòng đô thị bị chiếm đóng.

Cống hiến cho Mặt trận và Quốc hội

Từ sau năm 1958, bà được rút ra Bắc công tác, đảm nhiệm vai trò Đại biểu Quốc hội khóa II, III, IV, Phó Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Chủ nhiệm Ủy ban Thống nhất của Quốc hội.

Dù trải qua hai cuộc kháng chiến gian khổ với nhiều lần tù đày, bà Nguyễn Thị Lựu luôn giữ vững bản lĩnh của người phụ nữ Nam Bộ "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang". Bà được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất cùng Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng. Tên của bà hiện được đặt cho một ngôi trường THCS và một tuyến đường lớn tại quê nhà thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp.