Nhà hoạt động quân sự tài ba

Trần Quý Hai là một sĩ quan cấp cao trong Quân đội nhân dân Việt Nam, quân hàm Trung tướng. Ông nguyên là Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch nhà nước, Chánh Thanh tra quân đội, Trưởng Ban Cơ yếu Trung Ương, Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần. Nguyên Xứ uỷ viên dự khuyết Xứ uỷ Trung Bộ, Uỷ viên Trung ương Đảng khoá III. Ông được chủ tịch nước tặng Huân chương Sao vàng.

Tại Ba Tơ, đồng chí Bùi Chấn cùng với các đồng chí Trương Quang Giao, Phạm Kiệt, Trần Lương, Nguyễn Đôn… bí mật thành lập Tỉnh ủy lâm thời Quảng Ngãi – tiền đề cho cao trào cách mạng sôi nổi sau này. Tháng 3/1945, ông tham gia lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Ba Tơ thắng lợi, mở đầu thời kỳ vũ trang giành chính quyền ở miền Trung. Tiếp nối thắng lợi đó, đồng chí tiếp tục cùng Tỉnh ủy Quảng Ngãi tổ chức giành chính quyền thành công trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Tháng 9/1945, ông được tín nhiệm giữ chức Bí thư Tỉnh ủy, Ủy viên Thường trực UBND tỉnh Quảng Ngãi, trở thành một trong những người đặt nền móng vững chắc cho bộ máy chính quyền cách mạng địa phương những ngày đầu độc lập.

Tư lệnh trận mạc – Người chỉ huy xuất sắc của nhiều chiến trường ác liệt

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí Trần Quý Hai lần lượt đảm nhận các chức vụ trọng yếu như: Ủy viên Xứ ủy Trung Kỳ, phụ trách phong trào Việt Minh các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Khánh Hòa; Phó Bí thư Liên khu ủy Khu 4; Chính ủy – Tư lệnh Mặt trận Bình Trị Thiên; Đại đoàn trưởng – Chính ủy Đại đoàn 325 – một trong những đại đoàn chủ lực cơ động đầu tiên của Quân đội ta. Sau này, ông tiếp tục là Chính ủy mặt trận Trung Lào – nơi đọ sức căng thẳng với quân đội Pháp trên chiến trường.

Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông tiếp tục kinh qua hàng loạt chức vụ quan trọng: Phó Tổng Tham mưu trưởng QĐND Việt Nam, Bí thư Đảng ủy Bộ Tổng Tham mưu, Ủy viên Thường trực Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng Tư lệnh mặt trận B5 – Trị Thiên – chiến trường vô cùng ác liệt, nơi ông trực tiếp chỉ huy, hoạch định nhiều trận đánh có ý nghĩa chiến lược. Ông còn giữ chức vụ Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch Nhà nước, Tổng Thanh tra Quân đội, và Trưởng ban Cơ yếu Trung ương – cho thấy tầm nhìn toàn diện cả về chiến lược, hậu cần, tổ chức và cơ yếu – kỹ thuật trong chiến tranh hiện đại.

Tướng lĩnh của nhân dân – Người cộng sản đức độ, mẫu mực

Trên mọi cương vị, dù là chính trị viên, tư lệnh mặt trận, nhà quản lý chiến lược hay lãnh đạo Đảng – Nhà nước, Trung tướng Trần Quý Hai luôn thể hiện phong cách làm việc quyết đoán, thận trọng và tận tụy vì sự nghiệp cách mạng. Ông được đồng chí, đồng đội tin yêu, kính trọng bởi tính cách gần gũi, liêm khiết, sâu sát thực tiễn và không ngại gian khổ.

Cuộc đời cách mạng hơn 60 năm của ông gắn liền với những chiến trường nóng bỏng nhất: Bình – Trị – Thiên, Trung – Hạ Lào, Đông Bắc Campuchia, và đặc biệt là dấu ấn để đời với Đại đoàn 325 – đơn vị mà ông dày công gây dựng, huấn luyện, từng bước phát triển thành lực lượng chủ lực cơ động mạnh mẽ của Quân đội ta.

Tấm gương sáng mãi với hậu thế

Năm 1958, ông được phong quân hàm Thiếu tướng, thăng hàm Trung tướng năm 1974, là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa III. Ông được Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh, nhiều huân chương cao quý khác. Năm 2008, Trung tướng Trần Quý Hai được truy tặng Huân chương Sao Vàng – phần thưởng cao quý nhất của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, ghi nhận công lao to lớn của ông đối với sự nghiệp cách mạng.

Tự hào một tượng đài cách mạng từ quê hương Quảng Ngãi

Ôn lại cuộc đời và sự nghiệp của Trung tướng Trần Quý Hai, chúng ta càng thêm tự hào về Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh – nơi đã rèn luyện nên những người con kiên trung, bản lĩnh như ông; tự hào về Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng – nơi có những người chỉ huy đức độ, tài năng; và tự hào hơn cả là về quê hương Quảng Ngãi – nơi đã sinh ra và dưỡng dục người chiến sĩ cộng sản ưu tú, đã hiến dâng trọn đời mình cho sự nghiệp độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội.

Tên tuổi và lý tưởng sống của Trung tướng Trần Quý Hai sẽ mãi mãi khắc sâu trong tâm khảm các thế hệ hôm nay và mai sau – như một tượng đài sống động của chủ nghĩa anh hùng cách mạng giữa đời thường.

-Trần Quý Hai