nhà lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ ở Mỹ Tho

Chỉ huy khởi nghĩa tại Mỹ Tho

Bà Nguyễn Thị Thập tên khai sinh là Nguyễn Thị Ngọc Tốt. Trong Hồi ký “Từ đất Tiền Giang”, bà Nguyễn Thị Thập cho biết:"Tôi rất ham mê đọc sách, mỗi lần gánh chuối, gánh trầu cau đi chợ bán, tôi không dám ăn quà bánh gì, dành tiền mua sách về đọc... Qua câu chuyện giữa cha và anh tôi dần hiểu "thế nào là cái nhục mất nước". … Tôi muốn vượt qua khỏi những lề thói, tập quán cổ hủ của xã hội phong kiến, thực dân thống trị. Sức tôi đang lớn, người tôi rất sôi nổi. Tôi muốn đi, muốn hoạt động, muốn làm một cái gì đó để cứu nước".

Vì vậy, ngay khi còn trẻ, bà đã tham gia các phong trào cách mạng ở địa phương và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương (năm 1931). Từ đây bà lấy bí danh là Mười Thập.

Trở thành Ủy viên Xứ ủy Nam Kỳ sau đó không lâu (tháng 4 năm 1935), vào tù, ra khám song bà vẫn giữ vững tinh thần cách mạng. Ở Mỹ Tho, bà đã cùng các đồng chí của mình, trong đó có người anh ruột và người sau này trở thành chồng bà (ông Lê Văn Giác, Tỉnh ủy viên tỉnh Mỹ Tho) tập hợp lực lượng, tuyên truyền cách mạng trong thanh niên.

Năm 1940, khi Tỉnh ủy Mỹ Tho quyết định thành lập Ủy ban khởi nghĩa, bà Nguyễn Thị Thập được giao nhiệm vụ phụ trách lực lượng vũ trang của tỉnh. Trên cương vị này, bà đã tổ chức cho các địa phương luyện tập, chuẩn bị cho một cuộc khởi nghĩa lớn.

Khi lệnh khởi nghĩa của Xứ ủy ban ra, lực lượng vũ trang và nhân dân Mỹ Tho đã vùng lên làm cuộc cách mạng lớn. Tại đây, đình Long Hưng, nơi được chọn làm tổng hành dinh của cuộc khởi nghĩa ở Mỹ Tho đã xuất hiện lá cờ đỏ sao vàng, sau này đã được chọn làm Quốc kỳ của Việt Nam.

Khi lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ ở Mỹ Tho bà đang có mang gần ngày sinh. Hồi ký “Từ đất Tiền Giang” của bà cho biết: “Đúng ngày 22, rạng ngày 23 tháng 11 năm 1940 cuộc khởi nghĩa, lệnh từ Sài Gòn về Mỹ Tho, 2 giờ khuya đến 5 giờ sáng, khắp nơi kéo quân đến đường bạo động giành chính quyền…Tôi như quên hẳn mình đang có thai gần kỳ sinh nở… Tóc búi cao, quần xắn đến gối, tôi thắt chặt bụng chửa bằng chiếc khăn rằn. Khi lên trước, khi chạy ngược lại đằng sau nhắc nhở anh em chỉnh tề đội ngũ mà người cứ nhẹ tênh, tưởng mình như còn con gái…".

Cuộc khởi nghĩa thành lập được chính quyền công - nông nhưng sau đó đã bị thực dân Pháp quay trở lại đàn áp khốc liệt. Rất nhiều người tham gia cách mạng đã bị địch bắt, xử tử hình, thủ tiêu, trong đó có chồng bà. Nén nỗi đau vì việc riêng, bà quay trở lại quê nhà gây dựng lại các phong trào cách mạng và khôi phục Tỉnh ủy Mỹ Tho và Xứ ủy Nam Kỳ.