NHÀ LÃNH ĐẠO TÀI NĂNG, CÓ UY TÍN LỚN CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC

Ngày 23/9/1945, Phạm Hùng trở về đất liền đúng ngày thực dân Pháp nổ súng xâm lược nước ta lần thứ hai ở Nam Bộ. Chỉ kịp gặp người mẹ trong giây lát, đồng chí lập tức lên Sài Gòn nhận nhiệm vụ tham gia Xứ ủy lâm thời Nam Bộ. Đến đầu năm 1946, khi đồng chí Lê Duẩn được điều ra Hà Nội, đồng chí được bầu làm Bí thư Xứ ủy lâm thời Nam Bộ kiêm Giám đốc Quốc gia Tự vệ cuộc, trực tiếp lãnh đạo cuộc kháng chiến ở Nam Bộ.

Trên cương vị Bí thư Xứ ủy, đồng chí Phạm Hùng đã vận dụng sáng tạo đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện và tự lực cánh sinh của Trung ương Đảng, xây dựng thực lực của cách mạng và giải quyết hàng loạt vấn đề ở Nam Bộ do lịch sử để lại như các tổ chức vũ trang xuất thân từ các thành phần khác nhau, xóa bỏ thành kiến giữa “Việt Minh cũ - Việt Minh mới”. Đồng chí đã chỉ đạo xây dựng, củng cố khối đoàn kết thống nhất các lực lượng kháng chiến; kiện toàn bộ máy lãnh đạo của Xứ ủy. Bởi vậy, dù trong hoàn cảnh khó khăn chồng chất, cuộc kháng chiến của quân và dân Nam bộ lập được nhiều chiến thắng vẻ vang, được Bác Hồ tặng danh hiệu “Nam bộ Thành Đồng”.

Trên cương vị Giám đốc Quốc gia Tự vệ cuộc, đồng chí đã lãnh đạo xây dựng lực lượng công an tuyệt đối trung thành, bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền cách mạng, bảo vệ nhân dân và đấu tranh loại trừ các phần tử mật thám, phản động trà trộn hoạt động phá hoại, gây nhiều tổn thất cho cách mạng. Từ Quốc gia Tự vệ cuộc, đồng chí Phạm Hùng tổ chức thành lập bộ phận công an cách mạng, sau này là Nha Công an Nam Bộ. Tại Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ V (1/1950), dự thảo Đề án Công an nhân dân Việt Nam do đồng chí Phạm Hùng trình bày, được thông qua đã trở thành cơ sở khoa học lý luận cho việc xây dựng lực lượng Công an nhân dân Việt Nam.

Tại Đại hội II, đồng chí Phạm Hùng được bầu làm Ủy viên Trung ương Đảng và sau đó được chỉ định tham gia Trung ương Cục miền Nam, là Phó Bí thư Trung ương Cục kiêm Bí thư Phân Liên khu ủy miền Đông, Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính Phân Liên khu miền Đông Nam Bộ (từ tháng 3/1952).

Đảm nhiệm trọng trách mới, đồng chí đã cùng với Trung ương Cục miền Nam vận dụng sáng tạo đường lối của Đảng vào điều kiện cụ thể Nam bộ như: tiến hành phân chia lại ruộng đất; giải quyết thành công vấn đề tôn giáo, làm tốt công tác vận động nhân sĩ, trí thức, tăng cường và mở rộng Mặt trận dân tộc thống nhất; đẩy mạnh công tác xây dựng Đảng… góp phần đưa cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân Nam bộ và cả nước đi đến thắng lợi. Sau khi Hiệp định Giơnevơ được ký kết, đồng chí Phạm Hùng được cử làm Trưởng đoàn Quân đội nhân dân Việt Nam trong Ban Liên hiệp đình chiến tại Nam Bộ và năm 1955 làm Trưởng Phái đoàn liên lạc của quân đội ta với Ủy ban quốc tế tại Sài Gòn.