Nhà nghiên cứu bệnh Lao - Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch

Năm 1954, miền bắc nước ta được giải phóng, BS Phạm Ngọc Thạch giữ chức Bộ trưởng Bộ Y tế kiêm Viện trưởng Viện Chống Lao trung ương. Mặc dù hết sức bận rộn công việc tổ chức và lãnh đạo, ông vẫn không chịu rời bỏ nghiên cứu khoa học, xao lãng chuyên môn.

Vaccine B.C.G. chết là công trình độc đáo của một tập thể thầy thuốc chống lao, do BS Phạm Ngọc Thạch đứng đầu. Không cần tủ lạnh (lúc bấy giờ rất hiếm có), ai cũng có thể bảo quản và bảo quản được lâu, B.C.G chết có mặt khắp hang cùng ngõ hẻm, miền ngược, miền xuôi. Hàng chục triệu người được tiêm phòng lao bằng loại vaccine ấy. Số người mắc bệnh giảm hẳn. Hơn 60 viện nghiên cứu ở 40 nước gửi thư đề nghị BS Phạm Ngọc Thạch cung cấp tài liệu về B.C.G. chết.
 Tạp chí Tubercle của Hội Nghiên cứu bệnh phổi và bệnh lao ở Anh đăng bài giới thiệu công trình về B.C.G. chết và nhận xét: “Đối với các nước đang phát triển, phương pháp phòng và chống lao của BS Phạm Ngọc Thạch là phương pháp tốt nhất.” Ông đã dành hơn ba năm trời và biết bao nghị lực cho công trình ấy.

Với kinh nghiệm lâm sàng phong phú và kiến thức chuyên môn sâu rộng, ông còn nghiên cứu về nhiều dạng bệnh phổi chưa ai nói tới ở nước ta như: nấm phổi, ký sinh trùng phổi, giãn phế quản khô chảy máu, phổi nhiễm bụi than, bụi si-líc, v.v. Cả một chương bệnh lý mới về các bệnh đường thở ở Việt Nam được mở ra với các công trình của ông. Ông cũng là người đầu tiên dùng kích sinh chất Filatov tiêm vào các huyệt vị kinh lạc để chữa bệnh lao phổi, kết hợp với dùng thuốc kháng sinh. Nhiều phương pháp do ông đề xướng ngày nay không còn được áp dụng nữa, nhưng trong những năm tháng chiến tranh, hàng trăm nghìn người bệnh đã được ông và đồng nghiệp của ông chữa khỏi bằng các phương pháp ấy.

Là người thầy thuốc cách mạng, căm phẫn sâu sắc những di sản lạc hậu của xã hội cũ, ông hết sức quan tâm đến công tác phòng dịch và tiêu diệt các bệnh xã hội, xây dựng mạng lưới y tế cơ sở, y tế nông thôn. Lịch sử ngành y - dược nước ta ghi nhận những đóng góp to lớn của vị Bộ trưởng - Anh hùng Lao động vào sự nghiệp nhân đạo cao cả trị bệnh, cứu người…