Nhà ngoại giao Nguyễn Thị Bình
Trong những ngày tháng 4 lịch sử này, cờ hoa nhuộm đỏ từng nẻo đường, góc phố và lan rộng trên mạng xã hội. Clip tư liệu về các nhà cách mạng lừng danh của Việt Nam được lan tỏa mạnh mẽ, trong đó có những hình ảnh sống động về nhà ngoại giao tài ba. Đó là hình ảnh bà Nguyễn Thị Bình thông minh, sắc bén, hiên ngang trong hành trình đàm phán ký kết Hiệp định Paris năm 1973, với những phát ngôn khiến cả thế giới sửng sốt, như: “Người Mỹ có thể lên Mặt trăng và trở về an toàn. Còn sang Việt Nam, thì chúng tôi không chắc”.
Cuốn hồi ký Gia đình, bạn bè và đất nước do NXB Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản lần thứ hai vừa ra mắt, lần trước đó được xuất bản năm 2023 theo đơn đặt hàng của Nhà nước. Bà Nguyễn Thị Bình bắt tay viết cuốn hồi ký từ năm 2007, hoàn thành cuối năm 2009 và phát hành lần đầu năm 2012 (NXB Tri thức) nhân sinh nhật thứ 85, được chỉnh sửa qua các năm 2013, 2014 và gần nhất là 2023. Tác giả dành phần đầu cuốn hồi ký để nói về gia đình, về quê hương Quảng Nam thân yêu. Là cháu ngoại của cụ Phan Chu Trinh, cháu nội của một nghĩa binh của phong trào Cần Vương, bà Nguyễn Thị Châu Sa (sau này đổi tên Nguyễn Thị Bình) sinh trưởng trong gia đình giàu truyền thống cách mạng.
“Từng trang hồi ký được thể hiện bằng ngôn từ giản dị, không triết lý cao siêu mà gần gũi, sâu lắng, nhưng đã toát lên được tinh thần yêu nước, ý thức trách nhiệm, tấm lòng vì nước, vì dân, tạo nên sức nặng trong từng câu, chữ. Như nhà văn Nguyên Ngọc, người làm việc cùng bà Nguyễn Thị Bình trong suốt thời gian hoàn thiện cuốn hồi ký cho biết, qua hồi ký có thể nhận ra ở bà sự kết hợp đặc biệt giữa bình dân - tinh hoa, giản dị - sang trọng, mềm mại - kiên định. Đó là một người có sức trẻ tâm hồn và trí tuệ, kết hợp sự kiên định và dám chấp nhận thay đổi, tiếp nhận cái mới. Bà là một biểu tượng sáng ngời về phẩm chất cao quý của người phụ nữ Việt Nam”, lãnh đạo NXB Chính trị quốc gia Sự thật nhận định.
Bà Phạm Thị Thinh, Phó Giám đốc, Phó Tổng biên tập NXB Chính trị quốc gia Sự thật, cho biết, năm 2023 ở tuổi 96, bà Nguyễn Thị Bình vẫn tự tay chỉnh sửa bản thảo, tự đánh máy nội dung sửa chữa và gửi cho NXB để xuất bản cuốn hồi ký đầy đủ và trọn vẹn hơn.
