Nhà sư Thích Thông Thiết – Tấm gương kiên trung, bất khuất, hy sinh vì cách mạng

1. Nhà sư yêu nước Thích Thông Thiết

Liệt sĩ Thích Thông Thiết có tên thật là Lê Văn Hải, sinh năm 1905 tại Nông Vụ Trung, tổng Đặng Xá, Gia Lâm, Bắc Ninh trước đây, nay thuộc phường Phúc Lợi, quận Long Biên, Hà Nội.

Từ trước năm 1944, ông được thầy giáo Ngô Văn Đàm, một cán bộ của Đảng hoạt động bí mật tại địa phương, giác ngộ cách mạng.

Ông được giao những nhiệm vụ như:

• Đưa thư liên lạc.

Để che giấu hoạt động cách mạng và tránh sự theo dõi của mật thám Pháp, ông đi tu, khoác áo nhà sư tại chùa Đào Xuyên. Từ đây, thân phận một nhà sư trở thành vỏ bọc giúp ông hoạt động cách mạng ngay trong vùng địch kiểm soát.

2. Chùa Đào Xuyên trở thành cơ sở cách mạng

Trong thời gian trụ trì chùa Đào Xuyên, Thích Thông Thiết đã nhiều lần bảo vệ và che giấu các cán bộ lãnh đạo cách mạng.

Những đồng chí như Trường Chinh, Hoàng Quốc Việt, Lê Quang Đạo từng về chùa họp và chỉ đạo phong trào.

Cuối năm 1944, với sự giúp đỡ của Thích Thông Thiết, đồng chí Nguyễn Đăng Hành, lúc đó là Chủ tịch tỉnh Bắc Ninh, đã đặt một bộ phận in ấn tại một căn phòng nhỏ trong chùa.

Tại đây, Mặt trận Việt Minh tiến hành in Báo Độc Lập của Đảng Dân chủ Việt Nam và các tài liệu phục vụ hoạt động cách mạng, chiến tranh du kích.

Như vậy, chùa Đào Xuyên không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo mà còn trở thành một cơ sở bí mật phục vụ cách mạng.

3. Căn hầm bí mật trong chùa

Một dấu tích quan trọng còn được nhắc lại là căn hầm bí mật do Thích Thông Thiết cho xây dựng trong khu vực nhà Mẫu.

Theo nhà sư Thích Thanh Quy, trụ trì chùa Đào Xuyên hiện nay, căn hầm rộng khoảng 2m², sâu hơn 1,5m, nền lát gạch, xà nóc bằng gỗ lim và bên trên được lát gạch.

Cửa hầm được ngụy trang rất kín đáo, nằm phía sau một bức tường của nhà Mẫu.

Đây từng là nơi:

• Đặt máy in tài liệu.

Đến trước năm 1990, căn hầm được nhà chùa lấp lại.

4. Tham gia trực tiếp lãnh đạo kháng chiến

Năm 1945, Thích Thông Thiết được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Cuối năm 1946, đồng chí Nguyễn Đăng Hành giao cho ông nhiệm vụ làm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến xã Đại Hưng.

Trong thời kỳ này, phong trào du kích tại Đại Hưng và các địa phương lân cận như Kiêu Kỵ, Bát Tràng, Kim Lan, Đông Dư phát triển mạnh.

Các lực lượng cách mạng tổ chức hoạt động nhằm đánh phá, ngăn chặn các hoạt động quân sự của thực dân Pháp tại khu vực sân bay Gia Lâm, Đường 5 và các tuyến giao thông đường thủy.

Trước tình hình đó, thực dân Pháp tăng cường đồn bốt, tổ chức càn quét và sử dụng mật thám, tề, điệp để truy tìm cán bộ cách mạng.

5. Bị bắt và tra tấn nhưng không khuất phục

Trong một lần bị địch nghi ngờ, Thích Thông Thiết bị bắt và tra tấn dã man nhằm ép ông khai báo về cơ sở cách mạng và những cán bộ đang hoạt động bí mật.

Tuy nhiên, trước mọi thủ đoạn của kẻ thù, ông kiên quyết không khai báo.

Do không có chứng cứ, thực dân Pháp buộc phải thả ông.

Sau khi trở về chùa và chờ cho sự theo dõi của địch giảm xuống, ông lại tiếp tục hoạt động. Ông tổ chức in truyền đơn và tiếp tục nuôi giấu cán bộ cách mạng.

Điều đó cho thấy bản lĩnh và lòng trung thành đặc biệt của người chiến sĩ cách mạng khoác áo nhà sư.

6. Lần bắt cuối cùng và sự hy sinh anh dũng

Ngày 12-7-1952, trong một cuộc càn quét, thực dân Pháp bất ngờ ập vào chùa Đào Xuyên và bắt Thích Thông Thiết.

Chúng lôi ông vào nhà Mẫu, lật tượng và phát hiện một gói chứa dấu đóng truyền đơn.

Sau đó, ông bị đưa đến bốt chợ Bún ở Đa Tốn để giam giữ.

Tại đây, thực dân Pháp tìm mọi cách dụ dỗ, tra khảo và tra tấn, buộc ông khai ra những người cùng tham gia nuôi giấu cán bộ và hoạt động in ấn.

Nhưng một lần nữa, Thích Thông Thiết không khuất phục.

Ông giữ vững khí tiết, không tiết lộ bí mật của tổ chức và đồng đội.

7. Hy sinh nhưng không phản bội cách mạng

Sau khi Thích Thông Thiết bị bắt, các cơ sở cách mạng tại Đa Tốn vẫn tiếp tục hoạt động bí mật cho đến ngày Giải phóng Thủ đô.

Gia đình đã nhiều lần tìm cách thăm nuôi ông. Tuy nhiên, đến lần thứ ba, người thân không còn gặp được ông.

Ngày 5-9-1952, thực dân Pháp đưa Thích Thông Thiết ra bốt cầu Đuống xử bắn.

Ông hy sinh khi mới 47 tuổi.

Thi hài ông được nhân dân và phật tử đưa về an táng tại chùa Đào Xuyên, nơi ông từng trụ trì và cũng là địa điểm ông đã dành nhiều năm hoạt động, che giấu cán bộ và phục vụ cách mạng.

8. 65 năm sau, công lao được ghi nhận

Đầu tháng 10-2017, tại chùa Đào Xuyên diễn ra một buổi lễ đặc biệt: công bố quyết định công nhận Cán bộ tiền khởi nghĩa và truy tặng Bằng “Tổ quốc ghi công” đối với nhà sư Thích Thông Thiết.

Sự kiện diễn ra sau 65 năm kể từ ngày ông hy sinh.

Đây là sự ghi nhận đối với những đóng góp, cống hiến và sự hy sinh của Lê Văn Hải - Thích Thông Thiết trong sự nghiệp cách mạng.

Đồng thời, việc hoàn tất hồ sơ công nhận và truy tặng cũng thể hiện sự tri ân của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương đối với những người đã âm thầm đóng góp, hy sinh cho độc lập dân tộc.

Ý nghĩa câu chuyện

Cuộc đời nhà sư Thích Thông Thiết là một câu chuyện đặc biệt về sự kết hợp giữa đạo pháp, lòng yêu nước và tinh thần cách mạng. Khoác trên mình chiếc áo nhà sư, ông đã biến chính ngôi chùa thành nơi che chở cán bộ, in tài liệu, truyền bá tư tưởng cách mạng và tổ chức hoạt động kháng chiến.

Điều nổi bật nhất ở ông là khí tiết kiên trung. Dù nhiều lần bị bắt, tra tấn và đứng trước sự đe dọa của cái chết, ông vẫn nhất quyết không tiết lộ bí mật của cách mạng.

Sự hy sinh của Thích Thông Thiết vì thế không chỉ là sự mất mát của một cá nhân mà còn là biểu tượng cho lòng trung thành, tinh thần bất khuất và sự hy sinh thầm lặng của những người đã góp phần bảo vệ cách mạng trong những năm tháng đầy gian khổ.

Việc ông được công nhận là Cán bộ tiền khởi nghĩa và truy tặng Bằng “Tổ quốc ghi công” là sự ghi nhận xứng đáng đối với một nhà sư - một người chiến sĩ cách mạng đã sống và hy sinh trọn vẹn cho quê hương, đất nước.