NHÀ THƠ LÊ ANH XUÂN (1940 – 1968) – NGƯỜI VIẾT NÊN “DÁNG ĐỨNG VIỆT NAM” BẰNG CẢ CUỘC ĐỜI
ó những nhà thơ để lại cho đời những vần thơ bất hủ. Có những người lính để lại cho Tổ quốc những chiến công. Và có những con người đã làm được cả hai điều ấy. Liệt sĩ Lê Anh Xuân (tên thật Ca Lê Hiến) là một trong những gương mặt tiêu biểu của nền văn học cách mạng Việt Nam. Ông cũng là nhà thơ duy nhất được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
NHÀ THƠ LÊ ANH XUÂN (1940 – 1968) – NGƯỜI VIẾT NÊN “DÁNG ĐỨNG VIỆT NAM” BẰNG CẢ CUỘC ĐỜI
Có những nhà thơ để lại cho đời những vần thơ bất hủ.
Có những người lính để lại cho Tổ quốc những chiến công.
Và có những con người đã làm được cả hai điều ấy.
Liệt sĩ Lê Anh Xuân (tên thật Ca Lê Hiến) là một trong những gương mặt tiêu biểu của nền văn học cách mạng Việt Nam. Ông cũng là nhà thơ duy nhất được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Sinh ngày 5/6/1940 tại Bến Tre trong một gia đình trí thức yêu nước, Ca Lê Hiến là con của Giáo sư Ca Văn Thỉnh, một nhà giáo, nhà nghiên cứu văn hóa nổi tiếng. Sau Hiệp định Genève năm 1954, ông tập kết ra miền Bắc, học Khoa Sử, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội và tốt nghiệp loại xuất sắc. Với năng lực nổi bật, ông được giữ lại làm giảng viên của trường.
Thế nhưng, giữa lúc đất nước còn chia cắt, ông đã từ bỏ con đường học thuật đầy triển vọng để tình nguyện trở về chiến trường miền Nam vào cuối năm 1964. Từ đây, ông lấy bút danh Lê Anh Xuân, vừa sáng tác văn học, vừa trực tiếp hoạt động trong lực lượng văn nghệ giải phóng.
Sống giữa bom đạn, Lê Anh Xuân đã viết nên nhiều tác phẩm giàu cảm xúc và tinh thần chiến đấu như Hoa dừa, Trường ca Nguyễn Văn Trỗi, Giữ đất, Tiếng gà gáy, đặc biệt là bài thơ bất hủ Dáng đứng Việt Nam.
Bài thơ được sáng tác sau khi ông chứng kiến hình ảnh người chiến sĩ giải phóng anh dũng hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 tại sân bay Tân Sơn Nhất. Những câu thơ:
"Anh ngã xuống đường băng Tân Sơn Nhất
Nhưng Anh gượng đứng lên tì súng trên xác trực thăng...
Chỉ để lại cái dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỷ."
đã trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam và được nhiều thế hệ người Việt Nam thuộc lòng.
Ngày 21/5/1968, trong một trận càn của quân đối phương tại khu vực Cần Đước (Long An), Lê Anh Xuân đã anh dũng hy sinh khi mới 28 tuổi.
Sau khi đất nước thống nhất, những cống hiến của ông được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý:
Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật (truy tặng năm 2001).
Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (truy tặng năm 2011) – nhà thơ đầu tiên và duy nhất đến nay được phong tặng danh hiệu này.
Cuộc đời của Lê Anh Xuân chỉ kéo dài 28 năm, nhưng những gì ông để lại đã vượt xa giới hạn của thời gian. Ông không chỉ dùng ngòi bút để phản ánh chiến tranh mà còn trực tiếp sống, chiến đấu và hy sinh giữa chiến trường.
Xin thành kính tưởng nhớ liệt sĩ, nhà thơ Lê Anh Xuân – người đã để lại cho dân tộc không chỉ những vần thơ bất hủ mà còn một "dáng đứng Việt Nam" mãi mãi khắc sâu trong lịch sử.
