Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm và thế hệ cầm bút 'viết nên hình đất nước'

Tinh thần kháng chiến thôi thúc viết nên thơ

Bài thơ Đất Nước của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm là một trong các tác phẩm tiêu biểu của thơ ca giai đoạn kháng chiến chống Mỹ, được dạy trong chương trình sách giáo khoa, có nhiều thế hệ học sinh yêu mến.

Dù tác phẩm có sức ảnh hưởng lớn, nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm cho biết việc làm thơ không phải chủ ý, mà chỉ là một tất yếu của thời cuộc.

Nhà thơ chia sẻ trong những năm tháng tham gia cuộc đấu tranh vì độc lập, thống nhất đất nước, ông không nghĩ mình sẽ làm thơ, bởi nhiệm vụ đầu tiên là phải giải phóng dân tộc. Nhưng làm thơ cũng là để khích lệ tinh thần chiến đấu, là để góp một vũ khí chiến đấu cho quân và dân ta.

Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm còn sáng tác thơ cũng như một cách bày tỏ lòng biết ơn với những người đi trước. Ông nói: “Khi vào bộ đội, tôi ghi sâu hình ảnh người đồng đội đã trao cho tôi khẩu súng để tôi tiếp tục cuộc chiến đấu tại Thành phố Huế. Lúc đó, vũ khí không có nhiều, người đi trước hy sinh thì người đi sau phải cầm lấy súng và tiếp tục. Những câu thơ ngày đó đã ghi đậm sự biết ơn, ghi lại dũng khí của những người đi trước”.

Chia sẻ chung sự xúc động với nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm, nhà thơ Vương Trọng cho rằng thế hệ các nhà thơ giai đoạn chống Mỹ có một điểm chung: những bài thơ đầu tiên được viết, không phải về gia đình, cha mẹ, về tình yêu, mà viết về người lính và đất nước. Có lẽ sự thôi thúc của lịch sử đã tạo ra một nguồn cảm hứng dồi dào cho lớp nhà thơ này.

Nhà thơ Phạm Sỹ Sáu - một người lính cầm súng 11 năm trực tiếp chiến đấu ở chiến trường biên giới Tây Nam và Campuchia - lại thôi thúc viết thơ bởi nỗi nhớ quê hương.

Ông kể rằng những người đồng đội năm đó quan sát thay đổi thời tiết từng ngày, để biết họ đã sống bao nhiêu năm trên chiến trường Campuchia. “Ở đó chỉ có hai mùa, khô thì nắng cháy, mưa thì rừng lầy. Những người lính chốt ở đây, nghe thời tiết đổi từng ngày trên da”, nhà thơ nói.