NHÀ THƠ QUANG DŨNG: HỒN THƠ TÀI HOA, PHÓNG KHOÁNG VÀ TƯỢNG ĐÀI VĨNH CỬU CỦA NGƯỜI LÍNH TÂY TIẾN

Nhà thơ Quang Dũng (tên khai sinh là Bùi Đình Diệm) sinh ngày 11 tháng 10 năm 1921 tại làng Phượng Trì, xã Đan Phượng, huyện Đan Phượng, tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội), trong một gia đình trí thức nông thôn, từ nhỏ đã bộc lộ tư chất thông minh, tài hoa đa nghệ (làm thơ, viết văn, vẽ tranh, soạn nhạc) và sớm tham gia hoạt động cách mạng trong phong trào thanh niên cứu quốc tại Hà Nội trước khi gia nhập quân đội, trở thành một trong những người lính Tây Tiến hào hoa, lãng mạn.

Trưởng thành trong khói lửa kháng chiến chống Pháp, cuộc đời quân ngũ của Quang Dũng gắn bó sâu sắc với Đoàn quân Tây Tiến – đơn vị quân đội hoạt động trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt ở miền núi Tây Bắc và Thượng Lào, nơi những người lính trẻ phần lớn là học sinh, sinh viên Hà Nội xếp bút nghiên lên đường chiến đấu với khí thế ngút trời và tinh thần lãng mạn cách mạng bay bổng.

Kiệt tác vĩ đại nhất gắn liền với tên tuổi của ông chính là bài thơ Tây Tiến (sáng tác năm 1948 tại Phù Lưu Chanh), một tượng đài bất tử bằng ngôn từ khắc họa chân thực và bi tráng vẻ đẹp của thiên nhiên Tây Bắc hùng vĩ, hoang sơ cùng hình ảnh người lính Tây Tiến mang vẻ đẹp hào hùng, lãng mạn, dù đối mặt với cơn sốt rét rừng hiểm nghèo và cái chết cận kề nhưng vẫn giữ vững nụ cười kiêu hãnh, chất tài hoa và tâm hồn bay bổng.

Bên cạnh Tây Tiến, ông còn để lại nhiều sáng tác giá trị khác ở cả thơ ca lẫn văn xuôi như tập truyện Đôi bờ, các bài thơ Mắt người Sơn Tây, Quán nước bên đường, thể hiện một hồn thơ đượm buồn nhưng đầy tinh tế, đậm chất lính Xứ Đoài hào hoa, phong nhã và tình yêu sâu nặng với quê hương, đồng đội.

Cuộc đời và sự nghiệp của nhà thơ Quang Dũng để lại bài học vô giá về bản lĩnh của một nghệ sĩ - chiến sĩ, biết biến những gian khổ, ác liệt của chiến tranh thành những vần thơ kiệt tác bay bổng, mãi mãi là niềm tự hào của văn học Việt Nam và là ngọn đuốc sáng soi đường cho các thế hệ trẻ về lòng yêu nước, tinh thần lãng mạn cách mạng.