Nhà thơ Quỳnh Dao: Từ thi sĩ Thơ mới đến người chiến sĩ cách mạng hy sinh vì nước

Quỳnh Dao tên thật là Đinh Nho Diệm, sinh năm 1918 tại làng Gôi Mỹ, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh, xuất thân từ một gia đình có truyền thống khoa bảng. Thân phụ ông là nhà nho tham gia các phong trào yêu nước, nên tinh thần đấu tranh đã sớm thấm vào tuổi thơ của cậu bé Diệm.

Năm 1928, khi cha bị thực dân Pháp bắt giam, cậu bé mới mười một, mười hai tuổi ngày ngày mang cơm vào nhà tù. Bằng tiếng Pháp lưu loát, cậu đã khiến viên sếp bốt người Pháp nể phục, và nhờ đó cha ông được thả sớm.

Từ năm mười sáu tuổi, ông đã nổi tiếng với tài ứng khẩu làm thơ. Năm 1936, ông cùng Liêu Kỳ Lộc xuất bản tập thơ Tiếng chuông chiều, đánh dấu bước chân vào văn đàn. Năm 1939, tập Tơ trăng ra mắt và được giới phê bình đương thời ghi nhận, trong đó có Hoài Thanh.

Bên cạnh sáng tác, Quỳnh Dao còn tham gia điều hành các tờ báo như Tiểu thuyết thứ năm và Đông Tây tục bản, quy tụ nhiều cây bút tiêu biểu thời bấy giờ. Đến năm 1942, tờ Đông Tây buộc phải đóng cửa, và ông trở về quê nhà.

Năm 1944, ông bị bắt giam tại nhà tù Hỏa Lò, lúc này người đời mới biết ông đã tham gia phong trào cách mạng từ lâu. Trong tù, ông vẫn viết thơ văn cho tờ báo bí mật và cùng bạn tù đấu tranh. Tháng 3 năm 1945, ông tham gia cuộc vượt ngục để góp sức cho Cách mạng tháng Tám.

Tháng 1 năm 1946, ông ra ứng cử đại biểu Quốc hội tại Hà Nội nhưng không trúng cử. Tháng 4 năm 1947, ông bị máy bay Pháp bắn hy sinh tại Tuyên Quang, hiện hài cốt vẫn chưa tìm thấy.

Cuộc đời ngắn ngủi của Quỳnh Dao cho thấy con đường một người trí thức kết hợp giữa văn chương và lý tưởng cách mạng. Với thế hệ trẻ hôm nay, tấm gương ấy nhắc nhở về tinh thần dấn thân vì dân, vì nước, không ngại gian khó.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Quỳnh Dao (nhà thơ)" (https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Dao_(nh%C3%A0_th%C6%A1)), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.