NHÀ THỜ TIỀN HIỀN PHONG LỆ

NHÀ THỜ TIỀN HIỀN PHONG LỆ - NƠI HỘI TỤ VĂN HÓA CỦA BAO THẾ HỆ DÂN LÀNG, KẾT TINH CỦA CÁC GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG

Cùng với quá trình hình thành làng Phong Lệ ở những năm đầu của thế kỷ 15, các vị tiền nhân đã có công khai làng, lập ấp. Như bao làng xã khác trong cả nước, Làng Phong Lệ đã xây dựng nên Nhà thờ các Chư phái Tộc của làng làm nơi sinh hoạt tâm linh của cộng đồng các tộc họ và cũng là nơi thờ các bậc Tiền hiền, Hậu hiền có công khai khẩn, lập làng, lập ấp, cho đến nay vẫn còn lưu giữ tại nhà thờ bài vị của tam vị Tiền Hiền .

Nhà thờ chư phái tộc làng Phong Lệ trùng tu, tái thiết nhiều lần, lần cuối cùng di dời và xây dựng đến nay trên khuôn viên có diện tích trên 3.000m, diện tích nhà thờ, nhà hội 500m và được xây dựng vào năm 1898. Tại đây, đã từng lưu giữ nhiều bằng sắc, chiếu chỉ, sắc phong của các triều đại... Nơi đây từng chứng kiến cuộc nổi dậy của nhân dân với phong trào Cách Mạng Tháng Tám năm 1945. Nhân dân thu ấn triệu của Hào lý, chấm dứt vĩnh viễn chế độ phong kiến. Đây cũng là nơi thành lập xã Thanh An và Chi bộ Đảng Võ Thành Vỹ đầu tiên tổ chức lễ kết nạp Đảng viên và ra mắt Chi bộ Đảng; nơi mở lớp bình dân học vụ đầu tiên vào tháng 6 năm 1946 ở tổng Thanh An (xưa) , nơi tiễn đưa hàng trăm thanh niên tham gia vệ quốc Đoàn trong kháng chiến chống thực dân Pháp.

Có thể nói, Nhà Thờ Tiền hiền là nơi hội tụ văn hóa của bao thế hệ dân làng, là kết tinh của các giá trị đạo đức truyền thống mà các thế hệ người dân làng Phong Lệ cùng chung tay tạo dựng trãi qua mấy trăm năm khai làng lập ấp không hề thay đổi.

Với những dấu ấn và ý nghĩa về lịch sử văn hóa, kiến trúc nghệ thuật của Nhà thờ Tiền hiền Phong Lệ, ngày 06 tháng 5 năm 2025, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng ban hành Quyết định số 1447/QĐ-UBND về việc xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Thành phố.

Đây là niềm vui mừng và vinh dự lớn lao của nhân dân làng Phong Lệ. Di tích được công nhận góp phần làm đa dạng, phong phú các giá trị văn hóa lịch sử, kiến trúc nghệ thuật của địa phương, là một trong những điều kiện quan trọng góp phần thực hiện thành công Đề án xây dựng “Làng văn hóa đặc trưng” tại thôn Phong Nam.

Trong các ngày chiều 29 tháng Ba đến mồng 1 tháng Tư âm lịch, sẽ diễn ra chuỗi các hoạt động của Lễ hội Mục đồng làng Phong Lệ. Đây là lễ hội mục đồng duy nhất được tổ chức trên cả nước. Lễ hội mục đồng là nét văn hóa đặc sắc trong tín ngưỡng nông nghiệp ở xứ Quảng. Nội dung lễ có nhiều phần hướng về giới trẻ chăn trâu, trân trọng và tôn vinh một thành phần thấp bé trong xã hội xưa.

“Phục dựng thành công lễ hội Mục đồng, chính là dịp chúng ta tôn vinh nét đẹp văn hóa rất đa dạng của cộng đồng Việt, tiếp tục gìn giữ các giá trị đã sống bền vững trong cộng đồng nông nghiệp – nông thôn. Sắp tới xây dựng làng văn hóa đặc trưng (của thôn) Phong Nam, tại làng Phong Lệ còn có nhà trưng bày nông cụ, tôn vinh trọn vẹn các giá trị gắn với nông nghiệp – nông thôn, trong xây dựng nông thôn mới. Qua đó, tạo nét văn hóa riêng của con người Hòa Vang, giàu tính nhân văn, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của địa phương, cộng đồng dân cư, tộc họ. Đặc biệt hiện nay, với chủ trương khôi phục , tôn tạo, giữ gìn làng cổ Phong Nam, xây dựng thôn Phong Nam trở thành làng văn hóa đặc trưng; các giá trị văn hóa của làng Phong Lệ, của thôn Phong Nam, càng có điều kiện giữ gìn, bảo tồn và phát huy. Lễ hội Mục đồng của làng Phong Lệ xưa là lễ hội độc đáo của Đà Nẵng và cả Việt Nam”.

Đây là ngôi đình có một không hai trong cả nước gắn liền với lễ hội Mục đồng, đến nay người dân còn lưu truyền câu ca: “Nhất Phong Lệ mục đồng, nhì Giáng Đông hát vật”. Với giá trị về mặt văn hóa lịch sử và truyền thống dân tộc, đình Phong Lệ ngày nay được chính quyền và người dân quan tâm bảo tồn và gìn giữ. Ngày nay, đình Phong Lệ có ý nghĩa về đời sống nông nghiệp. Đây là nơi tế lễ cầu cho mưa thuận gió hòa, lúa màu tươi tốt, tăng năng suất, chống đói nghèo nên có tên gọi là đình Thần Nông - tên một vị thần trong truyền thuyết khuyến khích nông nghiệp. Với giá trị văn hóa lịch sử đó, góp phần nhắc nhở thế hệ con cháu luôn biết ơn các bậc tiền nhân đã có công khai hoang lập làng và cùng nhau chung tay gìn giữ ngôi đình cổ mang đậm tính nhân văn và sắc thái truyền thống văn hóa.