NHÀ TÌNH BÁO CHIẾN LƯỢC KỲ TÀI CỦA CỤM A22 VÀ BẢN LĨNH GANG THÉP GIỮA SÀO HUYỆT ĐÔ THÀNH
Trong lịch sử tình báo quốc phòng Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Cụm tình báo chiến lược A22 (trực thuộc Ban Địch vận Xứ ủy và Ban An ninh T.4) là một mạng lưới điệp báo huyền thoại. Các chiến sĩ của mạng lưới đã thâm nhập sâu vào tận trung tâm đầu não chính trị, quân sự của chính quyền Sài Gòn, trực tiếp tiếp cận những tài liệu tối mật của Phủ Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu và cơ quan viện trợ quân sự Mỹ (MACV). Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Hữu Thúy (bí danh Năm Thúy) – người con kiên trung của xứ Thanh – là một trong những cột trụ xuất sắc nhất của cụm điệp báo huyền thoại ấy. Bằng trí tuệ sắc bén, sự mưu lược thâm trầm và bản lĩnh kiên trinh trước những ngón đòn tra tấn dã man cùng chốn lao tù Côn Đảo, ông đã cống hiến trọn vẹn cuộc đời cho sự nghiệp thống nhất non sông.
Giai đoạn từ giữa thập niên 1960, đế quốc Mỹ đẩy mạnh chiến lược "Chiến tranh cục bộ" rồi chuyển sang "Việt Nam hóa chiến tranh". Tại sào huyệt Sài Gòn, mạng lưới mật vụ, an ninh quân đội, cơ quan tình báo Trung ương Mỹ (CIA) và Phủ Đặc ủy Trung ương Tình báo ngụy đan cài dày đặc:
Bất kỳ một sự rò rỉ thông tin hay sơ suất nhỏ nào trong sinh hoạt, quan hệ cũng có thể dẫn đến việc toàn bộ mạng lưới bị bóc gỡ, điệp viên đối mặt với án tử hình hoặc đày ải khổ sai.
Yêu cầu chiến lược sống còn của Trung ương Cục miền Nam và Bộ Tổng Tham mưu là phải nắm bắt kịp thời các ý đồ chiến lược, các kế hoạch hành quân quy mô lớn, các tài liệu mật về viện trợ quân sự và những toan tính chính trị nội bộ của Phủ Tổng thống ngụy.
Người cán bộ tình báo hoạt động trong lòng địch phải tạo dựng được một vỏ bọc chính trị hoàn hảo, một vị thế xã hội hợp pháp có đủ uy tín, đồng thời sở hữu "thần kinh thép" để xử lý các cuộc đấu trí cân não hàng ngày, hàng giờ.
Đại tá Lê Hữu Thúy đã bước vào trận tuyến thầm lặng nhưng khốc liệt ấy với tư cách một nhà trí thức uyên bác, một ngòi bút sắc sảo và một trái tim trọn vẹn vì Đảng, vì dân.
Người trí thức xứ Thanh dấn thân vào con đường tình báo
Lê Hữu Thúy sinh năm 1926 tại huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa – vùng đất địa linh nhân kiệt, giàu truyền thống văn hiến và tinh thần cách mạng quật khởi.
Sinh ra trong một gia đình nền nếp, ông sớm bộc lộ thiên tư thông minh, học rộng biết nhiều, am hiểu sâu sắc về văn hóa, lịch sử và thông thạo tiếng Pháp. Ngay từ những ngày đầu Toàn quốc kháng chiến năm 1946, người thanh niên trẻ tuổi đã hăng hái tham gia phong trào cứu quốc, gắn bó với công tác tuyên truyền và địch vận.
Sau Hiệp định Genève năm 1954, trước yêu cầu cấp bách của tình hình cách mạng miền Nam:
Nhận thấy năng lực trí tuệ, tác phong trầm tĩnh và khả năng thích ứng đặc biệt của ông, tổ chức đã quyết định điều động Lê Hữu Thúy vào miền Nam hoạt động bí mật.
Bằng sự khéo léo và học vấn uyên thâm, ông nhanh chóng hòa nhập vào tầng lớp trí thức, nhân sĩ tiến bộ tại Sài Gòn.
Ông làm việc cho các tờ báo lớn, xuất bản nhiều bài phân tích chính trị – xã hội sắc bén, xây dựng được mối quan hệ sâu rộng với nhiều chính khách, tướng lĩnh và các chức sắc cao cấp trong chính quyền Sài Gòn.
Điệp viên chiến lược trong "Cụm A22" và những tài liệu tối mật
Bước vào thập niên 1960, Lê Hữu Thúy được kết nối chặt chẽ vào mạng lưới tình báo A22 – cụm điệp báo chiến lược do các nhà tình báo huyền thoại như Vũ Ngọc Nhạ (Hai Long) và Lê Hữu Thúy giữ vai trò then chốt:
Xây dựng vị thế cố vấn chính trị: Nhờ sự uyên bác về mặt lý luận và sự sắc sảo trong nhận định thời cuộc, Lê Hữu Thúy cùng các đồng chí trong cụm đã thành công trong việc gây dựng ảnh hưởng, trở thành những nhân vật cố vấn quan trọng cho các tổ chức chính trị và giới chức cầm quyền Sài Gòn. Ông từng đảm nhiệm vai trò chuyên viên, trợ lý cho các cơ quan thông tin, bộ máy dân vận và phủ thủ tướng của chính quyền Sài Gòn.
Khai thác và chuyển giao tài liệu chiến lược: Với vị trí công tác hợp pháp tiếp cận sát sườn các nguồn thông tin cơ mật, ông đã thu thập được hàng loạt tài liệu quân sự và chính trị có giá trị đặc biệt: các kế hoạch bình định nông thôn, dự thảo ngân sách quốc phòng, các báo cáo đánh giá của cố vấn Mỹ về thực lực quân sự ngụy và những bất đồng sâu sắc giữa giới tướng lĩnh Sài Gòn với các quan chức ngoại giao Mỹ.
Phục vụ đắc lực cho các chiến dịch lớn: Những tin tức tình báo chiến lược do Cụm A22 – trong đó có sự đóng góp trực tiếp của Lê Hữu Thúy – gửi ra căn cứ đã giúp Trung ương Cục miền Nam và Bộ Chính trị nắm chắc tâm lý đối phương, đưa ra những chỉ đạo chiến lược chuẩn xác cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 và các bước phát triển của chiến trường miền Nam.
Vụ án gián điệp chấn động Sài Gòn năm 1969 và bản lĩnh thép nơi "địa ngục trần gian"
Giữa năm 1969, do sự phản bội của một mắt xích liên lạc bị địch bắt từ trước, mạng lưới tình báo A22 bị lộ. Cơ quan an ninh quân đội ngụy và CIA đã mở cuộc vây bắt đồng loạt các thành viên chủ chốt. Đây là vụ án gián điệp chính trị chấn động nhất miền Nam thời bấy giờ, thường được báo chí Sài Gòn gọi là "Vụ án mạng lưới tình báo Vũ Ngọc Nhạ – Lê Hữu Thúy":
Đấu trí tại phiên tòa quân sự: Tại các phòng thẩm vấn khét tiếng và trước Tòa án Quân sự mặt trận Sài Gòn, kẻ thù dùng mọi thủ đoạn tra tấn tàn khốc kết hợp mua chuộc, dụ dỗ hòng ép các thành viên Cụm A22 nhận tội và khai báo mạng lưới tiếp nhận tin tức.
Giữ vững khí tiết kiên trung: Trước những đòn tra tấn dã man và sự đe dọa của án tử hình, Lê Hữu Thúy giữ vững bản lĩnh của người chiến sĩ cộng sản. Ông cùng các đồng chí kiên quyết không khai báo bất kỳ cơ sở cách mạng nào, bình tĩnh dùng chính kiến thức luật pháp và lý lẽ chính trị đanh thép để biến phiên tòa của địch thành diễn đàn vạch trần bản chất bù nhìn, hiếu chiến của chính quyền tay sai.
Kiên cường nơi ngục tù Côn Đảo: Bị kết án tù khổ sai và đày ra "địa ngục trần gian" Côn Đảo, giam cầm trong các chuồng cọp khắc nghiệt, ông vẫn kiên trì tham gia các phong trào đấu tranh bảo vệ khí tiết trong tù, truyền dạy văn hóa, kinh nghiệm cho các bạn tù trẻ tuổi cho đến ngày được trao trả tự do theo Hiệp định Paris năm 1973.
Trở về với đời thường và mốc son phong tặng danh hiệu Anh hùng
Sau khi được trao trả, đồng chí Lê Hữu Thúy tiếp tục công tác trong ngành tình báo quân đội và cơ quan an ninh cách mạng, tích cực tham gia phục vụ Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử mùa Xuân năm 1975 giải phóng hoàn toàn miền Nam.
Sau ngày non sông thu về một mối, mang quân hàm Đại tá, ông tiếp tục đóng góp trí tuệ cho công tác tổng kết lịch sử ngành tình báo, viết hồi ký cách mạng và tham gia giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.
Ghi nhận những chiến công tình báo đặc biệt xuất sắc và lòng trung trinh bất khuất trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ngày 29 tháng 01 năm 1996, Đại tá Lê Hữu Thúy đã vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Đại tá Lê Hữu Thúy tạ thế năm 2000, hưởng thọ 74 tuổi, để lại niềm kính trọng sâu sắc trong lòng đồng chí, đồng đội và các thế hệ cán bộ tình báo quốc phòng Việt Nam.
Cuộc đời và sự nghiệp của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Hữu Thúy là một tượng đài mẫu mực về lòng trung thành vô hạn với Tổ quốc, trí tuệ mưu lược phi thường và bản lĩnh gang thép của người lính điệp báo cách mạng. Giữa trung tâm sào huyệt quân thù cũng như trong chốn ngục tù tăm tối, ánh sáng lý tưởng và nhân cách thanh cao của ông mãi mãi tạc vào trang sử vàng của lực lượng Tình báo Quốc phòng Việt Nam anh hùng.
