NHÀ TÌNH BÁO CHIẾN LƯỢC KỲ TÀI CỦA CỤM A22 VÀ BẢN LĨNH GANG THÉP GIỮA SÀO HUYỆT ĐÔ THÀNH
Trong mạng lưới điệp báo huyền thoại của lực lượng Tình báo Quốc phòng Việt Nam, Cụm tình báo chiến lược A22 (trực thuộc Ban Địch vận Xứ ủy và Ban An ninh T.4) là một biểu tượng mẫu mực của nghệ thuật cài cắm, chui sâu leo cao vào tận đầu não chính trị và quân sự của đối phương tại Sài Gòn. Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Hữu Thúy (bí danh Năm Thúy) – người con kiên trung của xứ Thanh – là một trong những trụ cột xuất sắc, người đã cùng các nhà tình báo Vũ Ngọc Nhạ, Nguyễn Xuân Hòe làm nên vụ án điệp báo chấn động chính trường miền Nam cuối thập niên 1960. Bằng học vấn uyên thâm, phong thái tao nhã của một học giả và ý chí kiên định như sắt đá, ông đã cung cấp nhiều tin tức chiến lược vô giá, đồng thời giữ vững khí tiết bất khuất trước những đòn tra tấn tàn khốc cùng chốn lao tù Côn Đảo.
Thập niên 1960, khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh xâm lược, biến Sài Gòn thành trung tâm chỉ huy quân sự và chính trị tối tân bậc nhất Đông Nam Á, hệ thống an ninh và mật vụ của địch giăng kín:
Các cơ quan đặc vụ như Phủ Đặc ủy Trung ương Tình báo ngụy, An ninh Quân đội, Cảnh sát Quốc gia cùng các chuyên gia Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) rà soát, kiểm tra gắt gao từng tầng lớp nhân sĩ, trí thức và quan chức.
Trung ương Cục miền Nam và Bộ Tổng Tham mưu đặt ra yêu cầu sống còn: Phải có những "con mắt, lỗ tai" tiếp cận trực tiếp các tài liệu chiến lược tối mật từ Phủ Tổng thống ngụy, các kế hoạch bình định nông thôn, dự toán ngân sách quân sự và mâu thuẫn nội bộ giữa các phe phái tướng lĩnh tay sai.
Người cán bộ tình báo hoạt động đơn tuyến phải xây dựng được một vỏ bọc xã hội danh giá, am tường thời cuộc sâu sắc để được giới chóp bu nể trọng, đồng thời duy trì đường dây giao liên tuyệt mật qua mắt hàng rào mật thám dày đặc.
Đại tá Lê Hữu Thúy đã bước vào sào huyệt ấy với tư cách một nhà báo, một chuyên gia nghiên cứu xã hội sắc bén và một trái tim trọn vẹn dành cho Tổ quốc.
Con đường từ miền Trung nghèo khó đến trận tuyến thầm lặng
Lê Hữu Thúy sinh năm 1926 tại huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa – vùng đất địa linh nhân kiệt, giàu truyền thống hiếu học và cách mạng.
Sớm bộc lộ trí thông minh vượt trội, tư duy phân tích nhạy bén và niềm đam mê nghiên cứu triết học, văn hóa, ông thông thạo tiếng Pháp và tiếp thu nền tảng văn hóa tiến bộ. Những năm tháng Toàn quốc kháng chiến (1946 – 1954), người thanh niên trẻ hăng hái tham gia công tác tuyên truyền, địch vận và nghiên cứu văn hóa tại vùng tự do Khu 4.
Sau Hiệp định Genève năm 1954:
Trước bối cảnh đất nước tạm thời bị chia cắt, tổ chức nhận thấy năng lực phân tích chính trị sâu sắc, lối ứng xử nho nhã và bản lĩnh điềm đạm của Lê Hữu Thúy nên đã quyết định điều động ông vào hoạt động bí mật tại chiến trường miền Nam.
Ông bí mật thâm nhập vào các đô thị lớn, xây dựng cuộc sống hợp pháp giữa các tầng lớp trí thức, ký giả, chính khách tiến bộ tại Sài Gòn.
Bằng kiến thức chính trị và khả năng biên khảo sắc sảo, ông viết bài cho nhiều tờ báo lớn, tham gia các nhóm nghiên cứu chính sách xã hội, tạo dựng các mối quan hệ rộng rãi với giới tướng lĩnh quân đội Sài Gòn, các chính khách đối lập và giới chức thân cận với Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu.
Cột trụ trong Cụm Tình báo A22 và những tài liệu chiến lược tối mật
Đầu thập niên 1960, Lê Hữu Thúy được kết nối chặt chẽ vào Cụm tình báo chiến lược A22 (do đồng chí Vũ Ngọc Nhạ làm cụm trưởng):
Tạo dựng vị thế chuyên viên cố vấn cao cấp: Nhờ kiến thức lý luận và nhận định sắc bén về tình hình thời cuộc, Lê Hữu Thúy đã thâm nhập thành công vào cơ quan Phủ Thủ tướng ngụy quyền, từng giữ các cương vị chuyên viên, trợ lý nghiên cứu chính sách xã hội và báo chí. Vị thế này cho phép ông tiếp cận trực tiếp với các luồng công văn mật và các cuộc họp nội bộ cấp cao.
Khai thác những thông tin cơ mật sống còn: Ông cùng các đồng chí trong Cụm A22 đã thu thập, xử lý và chuyển ra chiến khu hàng loạt tài liệu quân sự – chính trị then chốt: các kế hoạch bình định nông thôn của Mỹ – ngụy, chiến lược phát triển quân sự, tài liệu phân tích thực lực tác chiến của các sư đoàn quân đội Sài Gòn, cũng như các bất đồng gay gắt giữa chính quyền Nguyễn Văn Thiệu với phái đoàn ngoại giao Mỹ.
Định hướng nhận thức đối phương: Bằng ngòi bút chính luận và các bản báo cáo tư vấn khéo léo, ông đã góp phần khoét sâu thêm mâu thuẫn nội bộ giữa các phe phái cầm quyền Sài Gòn, hỗ trợ đắc lực cho công tác chỉ đạo chiến lược của Trung ương Cục miền Nam và Bộ Chính trị trong giai đoạn chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.
Bản lĩnh gang thép trong vụ án gián điệp chấn động Sài Gòn (1969)
Tháng 7 năm 1969, do một đầu mối liên lạc kỹ thuật bị phát hiện, toàn bộ lưới tình báo A22 bị cơ quan an ninh quân đội đối phương và CIA phối hợp vây ráp. Đây là một trong những vụ án chính trị gián điệp gây chấn động nhất miền Nam và báo giới quốc tế thời bấy giờ:
Đối mặt với tra tấn dã man: Bị giam cầm tại các trại thẩm vấn khét tiếng, Lê Hữu Thúy phải đối mặt với đủ mọi ngón đòn tra tấn thể xác và áp lực tinh thần cực độ hòng ép ông thừa nhận toàn bộ cơ chế chỉ huy của mạng lưới.
Biến tòa án giặc thành diễn đàn đấu tranh: Trước Tòa án Quân sự mặt trận Sài Gòn, người trí thức cách mạng Lê Hữu Thúy cùng các đồng đội kiên quyết giữ vững khí tiết. Với sự am hiểu luật pháp và lý lẽ đanh thép, các ông đã bình tĩnh bác bỏ mọi sự quy chụp của kẻ thù, bảo vệ tuyệt đối mạng lưới cơ sở bí mật ngoài xã hội và vạch trần bản chất tay sai của chế độ bán nước.
Kiên cường trong "chuồng cọp" Côn Đảo: Bị tuyên án tù khổ sai và đày ra nhà tù Côn Đảo – nơi được mệnh danh là "địa ngục trần gian", ông tiếp tục nêu cao tinh thần bất khuất của người chiến sĩ cộng sản. Trong chốn lao tù khắc nghiệt, ông tham gia vào các phong trào đấu tranh của tù chính trị, dạy văn hóa và bồi dưỡng ý chí cho các chiến sĩ trẻ cho đến ngày được trao trả theo Hiệp định Paris năm 1973.
Mốc son phong tặng danh hiệu Anh hùng năm 1996
Trở về với cách mạng sau những năm tháng bị giam cầm, mang quân hàm Đại tá, đồng chí Lê Hữu Thúy tiếp tục công tác trong ngành Tình báo Quốc phòng và Công an nhân dân, đóng góp tích cực vào công tác tham mưu, tổng kết nghiệp vụ tình báo phục vụ sự nghiệp giải phóng miền Nam năm 1975 và bảo vệ an ninh Tổ quốc sau ngày hòa bình.
Ghi nhận những chiến công tình báo đặc biệt xuất sắc, sự mưu trí phi thường và tấm lòng trung trinh bất khuất trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ngày 29 tháng 01 năm 1996, Đại tá Lê Hữu Thúy đã vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Đại tá Lê Hữu Thúy tạ thế năm 2000 tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 74 tuổi, để lại niềm tiếc thương sâu sắc và sự kính phục lớn lao trong lòng các thế hệ cán bộ tình báo và đồng chí, đồng đội.
Cuộc đời và sự nghiệp của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Hữu Thúy là một tượng đài thầm lặng nhưng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Bằng tri thức, lòng quả cảm và khí phách kiên trung, ông đã biến ngòi bút và trí tuệ của người trí thức thành vũ khí sắc bén đánh thẳng vào sào huyệt quân thù, tạc nên một trang sử vàng kiêu hãnh trong truyền thống vẻ vang của Tình báo Quốc phòng Việt Nam anh hùng.
