Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

Nhà tình báo lỗi lạc Phạm Xuân Ẩn-người điệp viên hoàn hảo của cách mạng Việt Nam

Phạm Xuân Ẩn- người sống cả hai cuộc đời bằng sự tận hiến

Tuyên Quang30/10/2026Trần Nguyễn Bảo Châu (Phường Tân Sơn Nhì)2 lượt xem0 lượt chia sẻ
Nhà tình báo lỗi lạc Phạm Xuân Ẩn-người điệp viên hoàn hảo của cách mạng Việt Nam

Nhà tình báo lỗi lạc Phạm Xuân Ẩn- huyền thoại tình báo của Việt Nam

Trong lịch sử kháng chiến cứu nước của dân tộc Việt Nam, có những người anh hùng đã lập nên chiến tích nhờ tiếng súng,tiếng pháo trên chiến trường. Những cũng có những người âm thầm hoạt động ngay trong sào huyệt của kẻ thù. Thiếu tướng Phạm Xuân Ẩn - nhà tình báo chiến lược xuất sắc, người được vinh danh là "Điệp viên hoàn hảo"- chính là biểu tượng sáng ngời như thế.

Cụ Phạm Xuân Ẩn sinh ngày 12/9/1927 tại Biên Hoà, Đồng Nai. Quê gốc của ông tại Hải Dương. Gia đình ông chuyển đến sống ở Huế khi cụ nội của ông là người nghệ nhân kim hoàn được mời vào kinh đô chế tác đồ vàng bạc cho triều đình. Ông nội của Phạm Xuân Ẩn là hiệu trưởng của một trường nữ sinh tại Huế. Cha của ông là một kỹ sư công chánh cao cấp tại Sử Công chánh, làm công tác trắc địa trên khắp miền Nam. Ông được sinh ra tại nhà thương Biên Hoà, do chính các bác sĩ Pháp đỡ đẻ. Thời niên thiếu, ông sinh sống tại Sài Gòn, sau chuyển về Cần Thơ học trường collège de Cần Thơ. Năm 1945, Cách mạng tháng tám nổ ra, ông bỏ học và tham gia tổ chức thanh niên Tiền phong, sau đó học một khoá huấn luyện của Việt Minh về công tác tuyên truyền. Năm 1947, ông trở về Sài Gòn để chăm sóc người cha đang bệnh nặng. Tại đây ông tổ chức các cuộc biểu tình của sinh viên Sài Gòn, đầu tiên là chống Pháp và sau là chống Mỹ. Ông là thư ký cho công ty Dầu lửa Caltex cho đến năm 1950.

Năm 1950, ông vào làm tại Sở thuế quan Sài Gòn. Thực chất lúc này ông được Việt Minh giao nhiệm vụ tìm hiểu tình hình vận chuyển hàng hoá, khí tài quân sự và quân đội từ Pháp sang Việt Nam và từ Việt Nam bay về Pháp. Đây là những bước đầu trong hoạt động tình báo của ông. Năm 1952, ông ra chiến khu D và được bác sĩ Phạm Ngọc Thạch- uỷ viên uỷ ban hành chánh kháng chiến Nam Bộ-giao nhiệm vụ tình báo chiến lược. Năm 1953 tại rạch Cái Bát, Cà Mau trong rừng U Minh, Phạm Xuẩn Ẩn được chính thức kết năm vào Đảng cộng sản Việt Nam. Năm 1954, Phạm Xuân Ẩn bị gọi nhập ngũ và được trọng dụng ngay làm bí thư phòng chiến tranh tâm lý trong Bộ Tổng hành dinh quân đội liên hiệp Pháp tại Camp Aux Mares ( thành Ô Ma). Chính tại đây, ông đã quen biết với đại tá Edward Lansdale, trưởng phái bộ quân sự của Mỹ (SMM), trên thực tế là người chỉ huy CIA tại Đông Dương cũng là trưởng phái đoàn viện trợ quân sự Mỹ (US.MAAG) ở Sài Gòn. Trong công tác tình báo, để có thể đi khắp nơi và tiếp cận với những nhân vật quyền lực nhất, tháng 10 năm 1957, theo sự chỉ đạo của đồng chí Mai Chí Thọ và Trần Quốc Hương. Phạm Xuân Ẩn qua Mỹ để học ngành báo chí.

Tháng 10 năm 1959, Phạm Xuân Ẩn về nước, nhờ những mối quan hệ, ông được Trần Kim Tuyến, Giám đốc Sở Nghiên cứu Chính trị Văn hóa Xã hội (thực chất là cơ quan mật vụ trực thuộc Phủ Tổng thống), biệt phái sang làm việc tại Việt tấn xã phụ trách nhũng phóng viên ngoại quốc làm việc tại đây.

  • Từ năm 1960 đến giữa năm 1964, ông làm cho Hãng thông tấn Reuters.

  • Từ năm 1965 đến năm 1976, ông là phóng viên người Việt chính thức duy nhất của Tuần báo Time, ngoài ra ông còn là cộng tác viên của các tờ báo khác như The Cliristian Science Monitor,....

  • Từ khi ở Mỹ về nước cho đến năm 1975, với vỏ bọc là phóng viên, nhờ quan hệ rộng với các sĩ quan cao cấp, các nhân viên tình báo, an ninh quân đội và người của CIA, Phạm Xuân Ẩn đã có được mọi nguồn tin tức quan trọng từ quân đội, cảnh sát và cơ quan tình báo.Năm 1990, Đại tá Phạm Xuân Ẩn được thăng cấp Thiếu tướng.Năm 2002, ông về hưu, nhưng cho tới sáu tháng trước khi qua đời, Phạm Xuân Ẩn vẫn đóng vai trò như một cộng tác viên của tình báo Việt Nam. Ông tham gia vào việc bình luận và đánh giá các tài liệu của Tổng cục Tình báo (Tổng cục 2, trực thuộc Bộ Quốc phòng).Ngày 20/9/2006, Thiếu tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn qua đời tại Bệnh viện Quân y 175, Thành phố Hồ Chí Minh, trước sự tiếc thương toàn thể người dân Việt Nam và rất nhiều bạn bè quốc tế, ông hưởng thọ 80 tuổi.

    Cuộc đời và sự nghiệp đặc biệt của Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Xuân Ẩn mãi là một bản hùng ca về lòng yêu nước, trí tuệ và bản lĩnh của Việt Nam.Sống giữa hai thế giới, mang trên mình hai thân phận nhưng ông chỉ hướng về một lý tưởng duy nhất là độc lập, tự do cho Tổ quốc.Ngẫm lại cuộc đời phi thường của ông, ta nhận ra trước sự biến đổi của thời cuộc thì lớp người trẻ không còn phải dùng đến thứ can đảm, chịu đòn tra, hoặc làm những việc chiến đấu đạn bom, mà người trẻ cần học hỏi, tìm tòi và phát huy những giá trị mà cha anh đã để lại. Vì vậy, là một người trẻ bản thân tôi tự nhủ phải luôn sống có trách nhiệm, nỗ lực học tập và rèn luyện trí tuệ để góp phần vào công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước trong kỷ nguyên vươn mình.

    Bạn cũng đang lưu giữ
    một câu chuyện lịch sử?

    Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

    Gửi câu chuyện của bạn