Bài viết

Nhà tù Côn Đảo, nơi tôi luyện khí tiết người cách mạng

Hưng Yên06/01/2026Báo quân đội nhân dân3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Mỗi tảng đá là một trời đau khổ

Vừa đi vừa khe khẽ hát khúc hát “Côn Lôn trường hận”, người phụ nữ có vóc dáng nhỏ bé tên Dương Thị Vinh (tức Sáu Vinh) đang đi thăm những người đồng đội, người chị em đã nằm lại mãi mãi nơi nghĩa trang Hàng Dương. Mỗi lần thăm là mỗi lần nhớ, nhớ những tháng ngày khi mỗi mảng tường, tấc đất nơi đây đều tanh nồng mùi máu, chị em cùng đồng cam cộng khổ, đấu tranh cho sự sống cũng như bảo vệ khí tiết của người chiến sĩ cộng sản.

Dù những năm tháng chiến tranh đã lùi xa, bà Sáu Vinh có thể quên nhiều thứ nhưng 14 năm bị đày đọa ở các nhà tù (trong đó có 6 năm ở nhà tù Côn Đảo) thì có lẽ bà sẽ mang theo suốt cuộc đời mình. Từ mảnh đất Phổ Cường, Quảng Ngãi, bà tham gia hoạt động trong một tổ chức bí mật ở đặc khu Sài Gòn – Gia Định. Do bị chỉ điểm, bà đã bị giặc bắt. 8 năm ở các nhà lao đất Sài Gòn không làm lung lay nổi ý chí của người phụ nữ kiên cường, năm 1969, địch đã đầy bà ra “chuồng cọp” Côn Đảo.

Nhà tù Côn Đảo, nơi tôi luyện khí tiết người cách mạng

Bác Sáu Vinh ngày ngày đi “thăm hỏi” những chị em của mình

Những vết thương da thịt ngày nào đến nay vẫn hành hạ bà bởi những năm tháng tuổi trẻ bà đã nếm trải không biết bao nhiêu những đòn tra tấn khủng khiếp. Cuộc sống bị đầy đọa hơn cả địa ngục, bà còn nhớ cảnh 5 người chen chúc trong căn phòng gọi là “chuồng cọp” chỉ vài mét vuông ngột ngạt, chật chội thiếu không khí, người tù phải luân phiên nhau người ngồi, người nằm và họ không được tắm hàng tháng trời. Những đòn tra tấn dã man mà không ai có thể tưởng tượng ra được, chúng lợi dụng đặc điểm sinh lý của phụ nữ để tra tấn, mùi của máu, chất thải làm không khí trở nên ngột ngạt, hôi thối, tanh nồng. Chúng dùng roi điện đâm vào vùng kín khiến họ mãi mãi không thể làm mẹ được; kẹp xương ngón tay và chân đến khi họ mất hết cảm giác…

Hệ thống chuồng cọp làm hình thức tra tấn trở nên tinh vi hơn. Đây là kiểu nhà giam đặc biệt bằng bê tông không có bệ nằm, người tù phải nằm dưới nền xi măng ẩm thấp. Mùa hè chúng dồn người tù lại để cái nóng, ngột ngạt trở nên cùng cực; mùa đông chúng dãn bớt người tù ra để cái lạnh càng trở nên thấu xương, người tù bị nhốt cách phòng để không liên lạc được với nhau.

Bà Sáu Vinh vẫn nhớ như in những bữa cơm gạo lức hẩm lẫn trấu, cát, sạn, mảnh sành với cá khô vừa đen vừa đắng dùng làm phân bón nhưng chị em không ai chịu khuất phục. Bằng tinh thần đoàn kết, các chị cùng hát bài ca “Côn Lôn trường hận” trong những đêm không ngủ, từ khám này vang vọng tới khám kia nhằm cổ vũ, động viên tinh thần chiến đấu của các anh chị em. Những ngày đấu tranh, đả đảo chế độ thực dân để rồi sau đó bị những cơn mưa của cây gậy bọc thép chọc xuống da thịt, oằn mình bởi thùng vôi bột đổ xuống, chà sát vào vết thương nhưng không dập tắt nổi tiếng hát của các anh em trong lao tù, với niềm tin mãnh liệt vào một ngày chiến thắng.

Dù trong gian nguy và khó khăn, những người chiến sĩ cách mạng vẫn giữ được tinh thần lạc quan, vẫn một lòng sắt đá với niềm tin một ngày thắng lợi nên dù cho “mỗi tảng đá là một trời đau khổ” thì họ vẫn phải sống và chiến đấu và nếu phải chết thì sẽ chết một cái chết của người anh hùng như khí tiết của người anh hùng Võ Thị Sáu trước kẻ thù, “Đã chọn con đường chiến đấu cho độc lập, tự do của dân tộc thì em cũng sẽ biết chọn cho mình một cái chết xứng đáng…”

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn