Nhà văn anh hùng và tác giả Nhật ký chiến tranh

Chu Cẩm Phong, tên thật là Trần Tiến, sinh ngày 12 tháng 8 năm 1941 tại thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam. Năm 1954, ông theo cha tập kết ra Bắc và học tại Trường Học sinh miền Nam. Sau đó, ông theo học Khoa Ngữ văn, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Trong thời gian học tập, ông là sinh viên xuất sắc, tích cực tham gia các hoạt động đoàn thể và được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam) năm 1963.

Năm 1964, sau khi tốt nghiệp đại học loại xuất sắc, Chu Cẩm Phong có cơ hội được cử đi học ở nước ngoài. Tuy nhiên, với lòng yêu nước và khát vọng cống hiến, ông đã tình nguyện trở về chiến trường miền Nam. Ông công tác tại Ban Tuyên huấn Khu V với vai trò phóng viên, sau đó chuyển sang Tiểu ban Văn nghệ Khu V dưới sự hướng dẫn của nhà văn Phan Tứ. Tại đây, ông vừa tham gia công tác tuyên truyền, vừa trực tiếp bám sát chiến trường để sáng tác văn học, phản ánh chân thực cuộc sống chiến đấu của quân và dân miền Nam.

Trong những năm hoạt động ở chiến trường, Chu Cẩm Phong luôn xông xáo đến những vùng ác liệt, sống cùng cán bộ, chiến sĩ và nhân dân để thu thập tư liệu sáng tác. Những tác phẩm như Mặt Biển – Mặt trận, Rét tháng Giêng, Mẹ con chị Hiền và Gió lộng từ Cửa Đại đều thể hiện sâu sắc tinh thần chiến đấu, lòng yêu nước và ý chí kiên cường của con người Việt Nam trong kháng chiến.

Ngày 1 tháng 5 năm 1971, trong một chuyến đi thực tế tại huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam, Chu Cẩm Phong anh dũng hy sinh trong trận chiến với lực lượng đối phương khi mới 29 tuổi. Sau khi ông hy sinh, cuốn nhật ký ghi chép trong suốt thời gian hoạt động từ năm 1967 đến năm 1971 được lưu giữ cẩn thận và sau này trao lại cho phía Việt Nam. Năm 2000, tác phẩm được xuất bản với tên Nhật ký chiến tranh, trở thành một trong những cuốn nhật ký chiến trường có giá trị lớn về lịch sử và văn học.

Năm 2007, Chu Cẩm Phong được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật cho các tác phẩm tiêu biểu của mình. Năm 2010, ông tiếp tục được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành nhà văn đầu tiên của Hội Nhà văn Việt Nam được nhận danh hiệu cao quý này. Cuộc đời và sự nghiệp của Chu Cẩm Phong là biểu tượng đẹp của người chiến sĩ – nhà văn, người đã dùng ngòi bút để phản ánh hiện thực chiến tranh và dùng chính cuộc đời mình để cống hiến cho độc lập, tự do của dân tộc