Nhà văn, Liệt sĩ Chu Cẩm Phong: Nhật ký chiến tranh viết bằng máu trên đất Quảng (1941 - 1971)

Kháng chiến chống Mỹ là thời kỳ mà văn chương không tồn tại trong tháp ngà an toàn, mà hòa cùng nhịp đập sinh tử trên chiến hào. Nhà văn, Liệt sĩ Chu Cẩm Phong (tên thật là Trần Tiến, quê ở Hội An, Quảng Nam) là một trong những ngòi bút bi tráng và tài hoa nhất đã ngã xuống ngay trên chính quê hương mình.

Tốt nghiệp loại xuất sắc Khoa Ngữ văn Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, Chu Cẩm Phong được cử đi tu nghiệp ở nước ngoài, nhưng anh đã kiên quyết làm đơn xin tình nguyện vượt Trường Sơn vào Nam chiến đấu. Hoạt động tại mặt trận Khu V khốc liệt với tư cách là một nhà báo, nhà văn, anh không chọn việc ngồi an toàn ở căn cứ sâu trong rừng. Anh liên tục bám sát các đơn vị bộ đội chủ lực, các đội du kích địa phương ở Quảng Nam để ghi chép lại hơi thở nóng hổi của chiến tranh, những chiến công và sự hy sinh thầm lặng của đồng bào. Những bài bút ký, truyện ngắn và đặc biệt là cuốn Nhật ký chiến tranh của anh đã trở thành di sản văn học vô giá.

Ngày 1 tháng 5 năm 1971, trong một đợt đi công tác tại xã Duy Tân (huyện Duy Xuyên, Quảng Nam), căn hầm bí mật của Chu Cẩm Phong cùng các đồng chí bị một tiểu đoàn lính ngụy phát hiện và bao vây. Kẻ thù dùng loa gọi hàng và ném lựu đạn xuống hầm. Để bảo vệ tài liệu và các đồng đội, Chu Cẩm Phong đã dũng cảm cầm súng ngắn chiến đấu đến cùng. Khi đạn cạn, anh đã tiêu hủy toàn bộ tài liệu mật và anh dũng hy sinh dưới làn đạn thù khi mới 30 tuổi. Sự ngã xuống của Chu Cẩm Phong – nhà văn đầu tiên được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – là bản hùng ca tuyệt đẹp về người nghệ sĩ - chiến sĩ, thà dùng máu mình tạc vào lịch sử còn hơn sống quỳ gối trước kẻ thù.