Nhà văn, Liệt sĩ Nguyễn Thi: Ngòi bút xông pha trận mạc (1928 - 1968)
Trong văn học cách mạng Việt Nam, Nguyễn Thi (tên thật là Nguyễn Hoàng Ca) là một hiện tượng đặc biệt. Quê ở Nam Định, nhưng ông lại gắn bó máu thịt và thấu hiểu đến tận cùng tâm hồn của người dân Nam Bộ. Ông là tác giả của những kiệt tác văn xuôi bất hủ như "Người mẹ cầm súng" (viết về nữ anh hùng Út Tịch) hay "Những đứa con trong gia đình". Thế nhưng, Nguyễn Thi không chỉ đánh giặc bằng những trang viết, ông còn là một người lính thực thụ, sẵn sàng đổ máu trên tuyến đầu.
Cuộc đời Nguyễn Thi là sự hòa quyện tuyệt đẹp giữa cây bút và khẩu súng. Ông luôn xin được đi theo các đơn vị chiến đấu ở những mặt trận khốc liệt nhất để ghi chép hơi thở nóng hổi của chiến tranh. Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, Nguyễn Thi mang theo khẩu súng AK, máy ảnh và cuốn sổ tay, hòa mình vào đội hình của quân Giải phóng tiến đánh thẳng vào nội đô Sài Gòn.
Tháng 5 năm 1968, trong đợt tiến công lần thứ hai, đơn vị của ông bị quân đội Mỹ và Việt Nam Cộng hòa bao vây chặt tại khu vực ngã tư Bảy Hiền và đường Minh Phụng (Chợ Lớn). Giữa lúc hỏa lực xe tăng địch bắn phá điên cuồng, nhà văn Nguyễn Thi đã đặt cuốn sổ tay xuống, cầm súng AK cùng đồng đội chiến đấu cản bước tiến của địch, chiến đấu đến viên đạn cuối cùng và anh dũng hy sinh ngay trên đường phố Sài Gòn. Ông ngã xuống ở tuổi 40, giống hệt như cái cách mà các nhân vật anh hùng trong tiểu thuyết của ông đã sống và chiến đấu. Cái chết bi tráng của Nguyễn Thi là minh chứng cao đẹp nhất cho phẩm giá của những văn nghệ sĩ xép bút nghiên ra trận, dùng chính máu mình để viết nên những trang sử oai hùng của dân tộc.
