Nhà văn Ngô Ngọc Bội – Người con tiêu biểu của xã Phú Khê trong thời kỳ cách mạng

Xã Phú Khê, tỉnh Phú Thọ là vùng đất trung du giàu truyền thống yêu nước, nằm trong lòng Đất Tổ. Trong số những người con ưu tú của quê hương, nhà văn Ngô Ngọc Bội (1928-2018) là nhân vật nổi bật nhất gắn liền với cách mạng và văn học. Ông không chỉ là một chiến sĩ cách mạng dũng cảm từ thuở thiếu niên mà còn là nhà văn lớn, được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2012.

Thời thơ ấu và giác ngộ cách mạng

Ngô Ngọc Bội (bút danh Ngọc Bội, Kim Môn) sinh ngày 14 tháng 4 năm 1928 (một số tài liệu ghi 7/1/1929) tại xã Phú Khê, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ. Ông lớn lên trong một gia đình trung lưu, học chữ Hán và chương trình tiểu học Pháp. Đến năm 1945, gia đình phá sản, cậu bé Ngô Ngọc Bội phải bỏ học về làm nông nghiệp.

Ngay sau Cách mạng Tháng Tám 1945, khi mới 17 tuổi, ông đã sớm giác ngộ và tham gia cách mạng. Ông gia nhập Thanh niên Cứu quốc, rồi làm dân quân du kích liên xã Nỗ Lực (1945-1948). Đây là giai đoạn Phú Khê và huyện Cẩm Khê trở thành căn cứ du kích quan trọng, góp phần vào phong trào giành và giữ chính quyền.

Năm 1948, ông thoát ly gia đình, tham gia huyện đội Cẩm Khê, rồi công tác tại liên khu Việt Bắc và tỉnh Hòa Bình (1949-1957) với vai trò cán bộ thông tin tuyên truyền. Trong kháng chiến chống Pháp, ông trải qua nhiều vị trí nguy hiểm, trực tiếp tham gia xây dựng cơ sở cách mạng ở vùng trung du khó khăn.

Sự nghiệp văn hóa và sáng tác

Từ năm 1957-1968, ông làm cán bộ Ty Văn hóa Phú Thọ (sau là Vĩnh Phú), góp phần phát triển văn hóa cách mạng tại quê hương. Năm 1968, ông chuyển về Hà Nội làm biên tập viên, rồi Trưởng ban biên tập văn xuôi Báo Văn nghệ (Hội Nhà văn Việt Nam) đến năm 1993 (một số tài liệu ghi 1995).

Với vốn sống phong phú từ nông thôn và kháng chiến, Ngô Ngọc Bội bắt đầu sáng tác từ năm 1959. Ông để lại hơn 15 tập truyện ngắn và tiểu thuyết, khoảng 80 bài bút ký - phóng sự. Các tác phẩm tiêu biểu:

• Ao làng (tiểu thuyết, 1975) – Giải thưởng Uỷ ban Nông nghiệp Trung ương năm 1976.

Ông viết về nông thôn, người nông dân, những bất cập xã hội với giọng văn chân thực, tâm huyết