NHÀ VĂN NGUYỄN THI: "NHÀ VĂN CỦA NHỮNG NGƯỜI LÍNH VÀ NÔNG DÂN NAM BỘ" TRONG KHÓI LỬA CHIẾN TRANH
Nhà văn Nguyễn Thi (tên khai sinh là Nguyễn Hoàng Cầm, bút danh khác là Nguyễn Ngọc Tư, Nguyễn Lê) sinh ngày 15 tháng 5 năm 1928 tại xã Hải Anh, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định, trong một gia đình nghèo khổ, mồ côi cha từ nhỏ và sớm phải bươn chải kiếm sống trước khi giác ngộ cách mạng, tham gia Vệ quốc quân từ năm 1945 và sau đó tập kết ra Bắc, gắn bó máu thịt với chiến trường miền Nam khốc liệt bằng tất cả tài năng và lòng yêu nước nồng nàn.
Trưởng thành từ người lính chiến đấu trực tiếp trên chiến trường, Nguyễn Thi là một trong những nhà văn gắn bó sâu sắc và am hiểu tường tận nhất về vùng đất, con người Nam Bộ trong hai cuộc kháng chiến, đặc biệt là trong những năm tháng chống Mỹ cứu nước gian khổ nhưng vô cùng hào hùng khi ông trực tiếp công tác tại Tiểu ban Văn nghệ giải phóng miền Nam và Báo Văn nghệ Giải phóng.
Tác phẩm đỉnh cao làm nên tên tuổi lẫy lừng của Nguyễn Thi chính là tiểu thuyết xuất sắc Người mẹ đất lanh và đặc biệt là kiệt tác Nguyễn Văn Trỗi cùng tập truyện ngắn Ở xã Tân Nhựt, Mẹ vắng nhà, nơi ông dựng lên tượng đài bất tử về những con người Nam Bộ kiên cường, bất khuất, giàu tình nghĩa, dám đánh và biết đánh giặc bằng một ngòi bút hiện thực sắc sảo, sinh động và đầy ắp hơi thở chiến trường.
Đỉnh cao trong sự nghiệp sáng tác của ông là hình tượng hai chị em Việt và Út Tịch trong truyện ngắn kiệt xuất Người mẹ cầm súng – biểu tượng rực rỡ của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam với câu nói cửa miệng bất hủ đã đi vào lịch sử: "Còn cái lai quần cũng đánh!", phản ánh chân thực ý chí sắt đá, lòng yêu nước tột độ và sự hy sinh quên mình của những người phụ nữ Nam Bộ kiên trung.
Đang lúc tài năng và bút lực đang ở độ chín muồi nhất, vào tháng 5 năm 1968, trong một trận chiến đấu ác liệt tại mặt trận Sài Gòn trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân, nhà văn - chiến sĩ Nguyễn Thi đã anh dũng hy sinh khi trực tiếp cầm súng chiến đấu cùng đồng đội, vĩnh viễn nằm lại trên mảnh đất miền Nam mà ông yêu tha thiết.
Cuộc đời và sự nghiệp vẻ vang của nhà văn Nguyễn Thi để lại bài học vô giá về bản lĩnh của một nghệ sĩ - chiến sĩ thực thụ, gắn bó máu thịt với tiền tuyến lớn và nhân dân lao động, để lại cho nền văn học Việt Nam những trang viết bất hủ mang đậm hồn thiêng sông núi.
