Nhà văn Nguyễn Tuân – Bậc thầy ngôn từ, người định hình cái đẹp và người chiến sĩ văn hóa kiên trung
Nhà văn Nguyễn Tuân là một trong những cây bút đại thụ của nền văn học Việt Nam thế kỷ XX, người nổi tiếng với phong cách nghệ thuật độc đáo, tài hoa và uyên bác. Trước Cách mạng, ông nổi danh với tập truyện ngắn Vang bóng một thời tôn vinh những vẻ đẹp văn hóa truyền thống. Khi cuộc kháng chiến bùng nổ, ông dấn thân ra chiến trường, đưa chủ nghĩa xê dịch và tình yêu cái đẹp hòa quyện vào tình yêu Tổ quốc, trở thành Tổng thư ký đầu tiên của Hội Văn nghệ Việt Nam và là tác giả của thiên tùy bút bất tử Người lái đò Sông Đà.
hà văn Nguyễn Tuân sinh ngày 10 tháng 7 năm 1910 tại Hà Nội và mất ngày 28 tháng 7 năm 1987. Ông nguyên là Tổng thư ký đầu tiên của Hội Văn nghệ Việt Nam (1948 – 1957), một trong những gương mặt tiêu biểu nhất của nền văn học hiện đại nước nhà. Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp văn học nghệ thuật và cách mạng giải phóng dân tộc, ông đã được Đảng và Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học - Nghệ thuật (đợt I, 1996).
Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Nguyễn Tuân khẳng định vị thế riêng biệt trên văn đàn với tập truyện ngắn kinh điển Vang bóng một thời (1940) – tác phẩm được nhà nghiên cứu Vũ Ngọc Phan đánh giá là "gần đạt tới sự toàn thiện, toàn mỹ". Với cái nhìn hoài niệm và trân trọng, ông đã phục dựng lại những nét đẹp văn hóa, phong vị tao nhã của người xưa giữa lúc xã hội cũ đang trên đà suy thoái, thể hiện một tấm lòng yêu nước thầm lặng và tự tôn dân tộc sâu sắc.
Khi Cách mạng Tháng Tám thành công và Cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ, Nguyễn Tuân không ngần ngại từ bỏ cuộc sống thành thị để dấn thân vào các chiến dịch gian khổ. Ông hăng hái đi theo các đoàn quân ra mặt trận, từ Việt Bắc cho đến miền Tây Bắc xa xôi. Trong thời kỳ chống Mỹ, ông lại có mặt trên những tuyến đường lửa ác liệt. Phong cách "ngông" và chủ nghĩa xê dịch của ông đã biến thành sự thâm nhập thực tế dũng cảm, cho ra đời những tác phẩm bút ký, tùy bút đỉnh cao như Sông Đà (1960) hay Hà Nội ta đánh Mỹ giỏi. Qua hình tượng "Người lái đò Sông Đà", ông không chỉ khắc họa thiên nhiên hùng vĩ mà còn tôn vinh vẻ đẹp tài hoa, chất nghệ sĩ của người lao động Việt Nam trong thời đại mới.
Nhà văn Nguyễn Tuân là tấm gương ngời sáng về tinh thần lao động nghệ thuật nghiêm túc, tình yêu ngôn ngữ dân tộc tha thiết và sự gắn bó trọn vẹn giữa sứ mệnh nhà văn với vận mệnh đất nước. Cuộc đời và di sản văn học đồ sộ của ông mãi là niềm tự hào to lớn của dân tộc Việt Nam. Thế hệ hôm nay và mai sau đời đời trân trọng, ghi nhớ công lao vĩ đại của ông, nguyện tiếp nối tinh thần yêu nước, trân trọng văn hóa dân tộc để dựng xây đất nước Việt Nam ngày càng phồn vinh, hạnh phúc.
