Nhà vua chọn con đường trở về

Trong lịch sử nhà Nguyễn, Hàm Nghi là một vị vua đặc biệt. Ông lên ngôi khi đất nước đang trải qua những biến động lớn và trở thành biểu tượng của phong trào Cần Vương chống thực dân Pháp.

Hàm Nghi tên thật là Nguyễn Phúc Ưng Lịch, sinh năm 1871. Ông lên ngôi năm 1884 khi mới mười ba tuổi.

Khi ấy, tình hình đất nước đang vô cùng phức tạp. Triều đình nhà Nguyễn chịu sức ép mạnh từ thực dân Pháp, trong khi nhiều quan lại và sĩ phu vẫn tiếp tục tìm cách chống lại sự can thiệp của Pháp.

Năm 1885, dưới sự lãnh đạo của Tôn Thất Thuyết, cuộc phản công tại kinh thành Huế diễn ra.

Sau khi cuộc phản công không thành công, Hàm Nghi được đưa rời khỏi kinh thành.

Tại vùng núi Quảng Trị, ông ban Chiếu Cần Vương, kêu gọi nhân dân và các sĩ phu đứng lên giúp vua cứu nước.

Phong trào Cần Vương nhanh chóng lan rộng ra nhiều địa phương.

Trong nhiều năm, Hàm Nghi cùng những người đi theo phải di chuyển qua các vùng núi rừng. Cuộc sống của một vị vua lúc ấy hoàn toàn khác với cuộc sống nơi hoàng cung.

Không còn những nghi lễ trang trọng.

Không còn những cung điện rộng lớn.

Trước mắt là những chặng đường dài và một cuộc kháng chiến đầy gian khó.

Năm 1888, Hàm Nghi bị bắt.

Thực dân Pháp quyết định đày ông sang Algeria, thuộc địa của Pháp ở Bắc Phi.

Cuộc lưu đày kéo dài cho đến cuối đời.

Tại Algeria, Hàm Nghi sống một cuộc đời khác. Ông học tập, nghiên cứu nghệ thuật và trở thành một nghệ sĩ.

Nhưng quê hương vẫn là một phần không thể tách rời trong cuộc đời ông.

Hàm Nghi qua đời năm 1944.

Cuộc đời của vị vua trẻ ấy đi từ kinh thành Huế đến những vùng núi của phong trào Cần Vương, rồi kết thúc ở một đất nước cách Việt Nam hàng nghìn cây số.

Ông không thể trở về quê hương khi còn sống.

Nhưng nhiều thập kỷ sau, tên tuổi Hàm Nghi vẫn được nhắc đến như một biểu tượng của tinh thần chống ngoại xâm trong một giai đoạn đầy biến động.