Nhà yêu nước Phạm Hồng Thái
Phạm Hồng Thái là nhà yêu nước tiêu biểu đầu thế kỷ XX, thành viên Tâm Tâm Xã, người thực hiện vụ mưu sát Toàn quyền Đông Dương Martial Merlin tại Quảng Châu năm 1924. Tiếng bom Sa Điện và sự hy sinh anh dũng của ông đã trở thành biểu tượng của tinh thần yêu nước, mở đầu cho thời kỳ đấu tranh cách mạng sôi nổi của dân tộc Việt Nam.
Đồng chí Phạm Hồng Thái (1895–1924), tên thật là Phạm Thành Tích, sinh tại huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An trong một gia đình có truyền thống yêu nước. Từ nhỏ, chứng kiến cảnh thực dân Pháp đàn áp các phong trào khởi nghĩa và nhân dân lầm than, ông sớm nuôi dưỡng ý chí đấu tranh giành độc lập cho dân tộc. Cuối năm 1918, ông sang Trung Quốc tham gia hoạt động cách mạng cùng các nhà yêu nước Việt Nam.
Tháng 4 năm 1924, Phạm Hồng Thái gia nhập Tâm Tâm Xã, tổ chức cách mạng do Hồ Tùng Mậu và Lê Hồng Sơn sáng lập. Trước âm mưu của thực dân Pháp và các thế lực đế quốc cấu kết đàn áp phong trào yêu nước Việt Nam, tổ chức quyết định thực hiện kế hoạch mưu sát Toàn quyền Đông Dương Martial Merlin (Méclanh) nhằm gây tiếng vang, thức tỉnh đồng bào trong nước và thu hút sự quan tâm của dư luận quốc tế đối với cuộc đấu tranh giành độc lập của Việt Nam.
Tối ngày 19/6/1924, tại khách sạn Victoria ở tô giới Sa Điện (Quảng Châu, Trung Quốc), Phạm Hồng Thái cải trang để tiếp cận buổi tiệc đón Toàn quyền Merlin và ném bom vào bàn tiệc. Vụ nổ khiến nhiều quan chức Pháp thương vong, tuy Merlin chỉ bị thương nhẹ. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, bị quân địch truy đuổi gắt gao, Phạm Hồng Thái đã nhảy xuống sông Châu Giang tự vẫn để không rơi vào tay kẻ thù, thực hiện đúng lời thề: "Không để rơi vào tay người Pháp."
Mặc dù cuộc mưu sát không tiêu diệt được tên Toàn quyền Đông Dương, nhưng tiếng bom Sa Điện đã gây chấn động dư luận trong và ngoài nước, khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước của nhân dân Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng đánh giá tiếng bom của Phạm Hồng Thái như "chim én báo hiệu mùa xuân", mở đầu cho thời kỳ đấu tranh cách mạng mới, tạo động lực cho sự ra đời và phát triển của các tổ chức cách mạng sau này.
Sau khi hy sinh, Phạm Hồng Thái được an táng tại Nghĩa trang Hoàng Hoa Cương (Quảng Châu, Trung Quốc), nơi yên nghỉ của các liệt sĩ cách mạng Trung Quốc. Cuộc đời ngắn ngủi nhưng oanh liệt của ông là biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm và sự hy sinh vì độc lập dân tộc. Hình ảnh người thanh niên yêu nước dám lấy thân mình làm "quả bom" thức tỉnh non sông mãi là niềm tự hào và là nguồn cảm hứng cho các thế hệ người Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
