Nhà yêu nước Phan Bội Châu (1867 – 1940)
Phan Bội Châu (1867 – 1940): Nhà cách mạng, nhà tư tưởng lớn đầu thế kỷ XX, người khởi xướng phong trào Đông Du nhằm tìm đường cứu nước.
Trong lịch sử đấu tranh giành độc lập của dân tộc Việt Nam đầu thế kỷ XX, Phan Bội Châu là một trong những nhà yêu nước vĩ đại nhất. Ông là vị lãnh tụ cách mạng kiệt xuất, người đã dành trọn cả cuộc đời để khơi nguồn và thổi bùng ngọn lửa yêu nước trong lòng quần chúng nhân dân.
Phan Bội Châu (1867 – 1940), biệt hiệu là Sào Nam, quê ở huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Bản thân là một người thông minh xuất chúng, đỗ Giải nguyên nhưng ông đã từ bỏ con đường làm quan cho triều đình phong kiến để dấn thân vào con đường cứu nước đầy gian khổ.
Sự nghiệp cách mạng của Phan Bội Châu gắn liền với những phong trào đổi mới mang tính đột phá. Năm 1904, ông thành lập Duy Tân hội và ngay sau đó đã khởi xướng phong trào Đông Du (1905 – 1909). Đây là phong trào đưa những thanh niên Việt Nam yêu nước sang Nhật Bản học tập về quân sự, khoa học nhằm đào tạo nhân tài, xây dựng lực lượng đánh đuổi thực dân Pháp. Sau khi phong trào Đông Du bị dập tắt, ông tiếp tục sang Trung Quốc thành lập Việt Nam Quang phục hội (1912) để duy trì ngọn lửa đấu tranh. Không chỉ hoạt động chính trị, Phan Bội Châu còn là một nhà văn, nhà thơ lớn. Những tác phẩm như Hải ngoại huyết thư hay Việt Nam vong quốc sử của ông chính là vũ khí tư tưởng sắc bén, có sức lay động mạnh mẽ và thức tỉnh lòng tự tôn dân tộc của hàng triệu đồng bào.
Năm 1925, Phan Bội Châu bị thực dân Pháp bắt cóc tại Thượng Hải và đưa về nước xử tử hình. Trước làn sóng phản đối dữ dội của nhân dân cả nước, giặc Pháp buộc phải giảm án và giam lỏng ông tại bến Ngự (Huế). Tại đây, ông vẫn tiếp tục viết sách, báo cổ vũ tinh thần yêu nước cho đến khi trút hơi thở cuối cùng vào năm 1940.
Cuộc đời của Phan Bội Châu là một tấm gương sáng ngời về ý chí kiên cường và lòng yêu nước sắt son. Dù các phong trào do ông khởi xướng chưa đi đến thắng lợi cuối cùng, nhưng tinh thần xả thân và những đóng góp vĩ đại của ông đã đặt nền móng vững chắc cho các giai đoạn cách mạng tiếp theo của dân tộc.


