Nhà yêu nước Phan Châu Trinh

Phan Châu Trinh (1872 - 1926) là một nhà khai sáng vĩ đại, nhà tư tưởng lỗi lạc và lãnh tụ kiệt xuất của phong trào Duy Tân đầu thế kỷ XX, người mở đường cho xu hướng canh tân đất nước theo con đường dân chủ. Sinh ra tại Quảng Nam, đỗ đại khoa phó bảng, ông dũng cảm từ quan để dấn thân vào sự nghiệp cứu nước, vạch ra đường lối đấu tranh mưu trí đầy táo bạo: "Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh".

Ông kịch liệt phê phán chế độ quân chủ chuyên chế lỗi thời, dũng cảm viết bức "Đầu Pháp chính phủ thư" vạch trần chính sách thuộc địa tàn bạo, đòi cải cách giáo dục, mở mang công nghệ thương nghiệp và thực hiện dân quyền. Bất chấp sự kìm kẹp, giam cầm khốc liệt của kẻ thù trong ngục tù Côn Đảo và những năm tháng lưu vong gian khổ tại Pháp, ông vẫn giữ vững chí khí kiên cường bất khuất.

Bằng ngòi bút chính luận đanh thép và những buổi diễn thuyết hùng hồn mưu trí, ông đã thức tỉnh tư tưởng dân chủ tự do cho hàng vạn đồng bào, cổ vũ tinh thần tự lực tự cường dân tộc thoát khỏi xiềng xích nô lệ. Đám tang của ông vào năm 1926 đã biến thành một cuộc biểu tình biểu dương lực lượng yêu nước vĩ đại, dệt nên trang sử oai hùng truyền lại muôn đời sau.