Nhà yêu nước Phan Châu Trinh — Tôn vinh dân quyền, khai dân trí

Song hành cùng cụ Phan Bội Châu trên con đường tìm đường cứu nước đầu thế kỷ 20 nhưng với một tầm nhìn triết học và chính trị độc đáo, sâu sắc, nhà yêu nước Phan Châu Trinh lại chọn một hướng đi mang tính nền tảng lâu dài: "Khai dân trí, tấn dân khí, hậu dân sinh". Cụ chủ trương đấu tranh bất bạo động, ôn hòa, kịch liệt đả phá chế độ phong kiến hủ bại, thối nát, đồng thời yêu cầu nhà cầm quyền thực dân Pháp phải thực hiện cải cách dân chủ, mở trường học dạy chữ quốc ngữ, phát triển kinh tế dân sinh và tôn trọng những quyền lợi tối thiểu của người dân bản xứ.

​Dù bị chính quyền thực dân đày ải trong ngục tối Côn Đảo địa ngục trần gian và chịu nhiều điều tiếng chua xót, bị hiểu lầm hay phỉ báng, cụ vẫn giữ vững khí tiết thanh tao, trong sạch của một bậc sĩ phu chân chính, xem việc phục vụ nhân dân, mở mang dân trí là mục đích tối thượng của đời người. Tư tưởng về dân quyền, dân chủ và pháp trị của Phan Châu Trinh vượt trước thời đại hàng chục năm, trở thành một di sản tư tưởng vô giá, định hình nên nền tảng văn hóa chính trị và tư duy độc lập tự chủ của cách mạng Việt Nam trong các giai đoạn tiếp theo.