Nhạc sĩ, Anh hùng LLVT nhân dân Hoàng Việt sống mãi với những thanh âm bất tử

Hy sinh khi mới 39 tuổi, nhưng nhạc sĩ, Anh hùng LLVT nhân dân Hoàng Việt đã để lại cho nền âm nhạc Việt Nam di sản bền bỉ qua năm tháng. Ở Hoàng Việt, tài năng nghệ sĩ hòa cùng khí chất của người chiến sĩ, để mỗi tác phẩm không chỉ ngân vang bằng giai điệu mà còn lấp lánh lý tưởng sống, khát vọng cống hiến và tình yêu đất nước sâu nặng.

Nhạc sĩ, Anh hùng LLVT nhân dân Hoàng Việt tên khai sinh là Lê Chí Trực, sinh ngày 28-2-1928 tại Chợ Lớn (nay thuộc TP Hồ Chí Minh). Vùng đất phương Nam hào sảng, nghĩa tình ấy đã hun đúc ở Chí Trực một tâm hồn vừa lãng mạn, tinh tế, vừa cứng cỏi, giàu khí phách. Ông đến với âm nhạc từ sớm bằng năng khiếu thiên bẩm và sự tự học bền bỉ. Ngay từ tuổi thiếu niên, khi nhiều bạn đồng trang lứa còn loay hoay kiếm tìm lối đi cho riêng mình, chàng trai ấy đã khẳng định khả năng sáng tác qua những giai điệu mang màu sắc lãng mạn, giàu cảm xúc như: “Tiếng còi trong sương đêm”, “Biệt đô thành”, “Chị cả”...

Sau Cách mạng Tháng Tám, Lê Chí Trực khoác lên mình chiếc áo lính, bước vào chiến trường Đông Nam Bộ. Chính những năm tháng sống giữa rừng sâu, đối mặt với bom đạn, thiếu thốn và hiểm nguy đã tôi luyện nên cốt cách của một nghệ sĩ - chiến sĩ. Gian khổ không làm khô cằn tâm hồn mà trở thành chất liệu nuôi dưỡng cảm hứng sáng tác cho chàng trai trẻ. Từ đó, bút danh Hoàng Việt ra đời, đánh dấu sự trưởng thành của người nhạc sĩ nơi chiến trường.

Năm 1954, chia tay người vợ trẻ đang mang thai đứa con thứ ba, Hoàng Việt lên tàu từ đất mũi Cà Mau tập kết ra Bắc. Cuộc chia ly ấy kéo dài suốt hơn một thập niên, trở thành nỗi day dứt thường trực trong tâm hồn người nghệ sĩ. Những năm tháng học tập tại khóa sáng tác đầu tiên của Trường Âm nhạc Việt Nam, rồi sau đó tại Nhạc viện Quốc gia Sofia (Bulgaria) đã mở rộng con đường nghệ thuật cho Hoàng Việt. Nhưng dù ở Hà Nội hay trên đất bạn xa xôi, trái tim anh vẫn đau đáu hướng về miền Nam ruột thịt.

Năm 1964, sau khi tốt nghiệp Nhạc viện Quốc gia Sofia (Bulgaria), với tương lai rộng mở về nghệ thuật, Hoàng Việt vẫn lựa chọn trở về Tổ quốc. Tới năm 1965, sau khi trình diễn báo cáo bản giao hưởng của mình tại Nhà hát Lớn Hà Nội trong niềm trông đợi và chúc mừng của đồng nghiệp, ông xin được trở lại chiến trường miền Nam để tiếp tục tham gia cuộc kháng chiến của dân tộc. Cuối năm 1966, Hoàng Việt cùng đoàn văn, nghệ sĩ vượt Trường Sơn trở lại miền Nam. Hành trình băng rừng, lội suối kéo dài nhiều tháng trời là thử thách khắc nghiệt với người nhạc sĩ có vóc dáng gầy gò. Nhưng bằng ý chí bền bỉ và nỗi khắc khoải hướng về quê hương, người nhạc sĩ đã vượt qua tất cả để trở lại miền Nam sau bao năm xa cách. Cuộc trở về ấy càng hun đúc trong người nghệ sĩ - chiến sĩ quyết tâm chiến đấu vì ngày đất nước thống nhất.

Song chiến tranh khắc nghiệt, ngày 31-12-1967, trong cuộc tấn công bằng máy bay và hỏa tiễn của địch, ông và những đồng đội hy sinh tại tỉnh Tiền Giang (nay là tỉnh Đồng Tháp). Người nhạc sĩ ấy đã khép lại cuộc đời mình khi mới 39 tuổi, giữ trọn lời thề với Tổ quốc.