NHẠC SĨ CAO VĂN LẦU: Một nhân cách văn hóa

NHẠC SĨ CAO VĂN LẦU: Một nhân cách văn hóa - hnbThứ sáu, 26/12/2025-12:52 PMGiới thiệuLiên hệSơ đồ siteCổng chínhTrang chủGiới thiệuVăn bảnTài liệu nghiệp vụBình chọn bìa báo đẹpThông báo giải Ảnh báo chí Bạc Liêu - Cà Mau lần thứ XIII - 2025 Sơ kết biên soạn Lịch sử báo chí Đảng bộ tỉnh Bạc Liêu, giai đoạn 1930 - 2025 BẾ MẠC HỘI BÁO TOÀN QUỐC NĂM 2024 Kết nối, quảng bá sản phẩm OCOP ra ngoài tỉnh Hội Báo “Tiên phong, đổi mới” thành công! Trưng bày, triển lãm sách, báo, tạp chí Xuân Giáp Thìn 2024 Hội Nhà báo Cụm Nam Sông Hậu tổng kết công tác thi đua khen thưởng năm 2023 Giai điệu đẹp về Bạc Liêu qua những ca khúc mới Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu Triển khai Phong trào “Cả nước thi đua xây dựng xã hội học tập, đẩy mạnh học tập suốt đời giai đoạn 2023 - 2030”Nghiệp vụFestival ĐCTTQG Bạc Liêu 2014Hướng dẫn công tác hộiTài liệu nghiệp vụKỹ năng nhà báoĐặc san "Nhà báo & Nghề báo"Giới thiệuGiới thiệu chungChức năng nhiệm vụTổ chức HộiCông tác hộiHoạt động HộiHoạt động các chi hộiHoạt động các câu lạc bộHoạt động các Đài TTThông báoThi đua - Khen thưởngHoạt động xã hộiTin tức - Sự kiệnTin trong tỉnhTin trong nướcTin thế giớiVăn bảnVăn bản QLNN về BCXBVăn bản HNB TWVăn bản HNB tỉnhBài báo và dư luậnLiên kết web - Chọn Website - Tạp chí Cộng sản Báo Tuổi trẻ Báo Nhân dân Báo Thanh niên Chính phủThăm dòThống kê truy cậpĐặc san "Nhà báo & Nghề báo"Thứ hai, 21/10/2019, 14:01Màu chữ Cỡ chữ NHẠC SĨ CAO VĂN LẦU: Một nhân cách văn hóaKhu lưu niệm nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam bộ và nhạc sĩ Cao Văn Lầu. Ảnh: P.T.CNếu như bản Dạ cổ hoài lang đã đánh một dấu son trong lịch sử đờn ca tài tử và có ý nghĩa như một trong những viên gạch đầu tiên của ngôi nhà vọng cổ - cải lương Nam bộ bởi vẻ đẹp của ca từ lẫn giai điệu thì câu chuyện được xem là nguồn cơn ra đời bài ca ấy thật sự có sức lay động lòng người. Văn nghệ Việt Nam từng chứng kiến sự ra đời của những kiệt tác viết về phụ nữ bởi cánh mày râu, nhưng trớ trêu và độc đáo như Dạ cổ hoài lang thì quả là vô tiền khoáng hậu.Cao Văn Lầu đã viết nên ca khúc sầu muộn này trong tâm trạng nhớ thương người vợ chậm con bị ruồng bỏ của mình. Không thể độc lực chống đối lại định kiến của lễ giáo, “tam niên vô tử bất thành thê”, cũng như vì chữ hiếu với song thân, nhạc sĩ họ Cao phải trả vợ về cho nhạc gia, để rồi bản thân phải trải qua những tháng ngày lẻ bóng, xót xa. Hành động bất đắc dĩ và tâm trạng hoài nhớ ấy đã đủ nói lên ông là một người sống nặng tình. Sự thấu cảm với nỗi nhớ nhung của người vợ xa chồng trong những đêm trường canh vắng để viết nên bản đàn lại càng tỏ rõ ông là một người hết sức sâu sắc, vị tha. Tấm lòng nhân hậu ấy có lẽ nhờ những ngày thơ ấu được tu dưỡng tại chùa Vĩnh Phước An, nơi cậu bé 8 tuổi, con trai ông Chín Giỏi được dạy những giáo lý nhà Phật. Tâm hồn rộng mở ấy còn được vun bồi bởi những năm học chữ Nho, chữ Quốc ngữ và cả tiếng Pháp. Những tháng ngày ấy tuy không nhiều nhưng đều đọng lại trong ông như những lớp trầm tích văn hóa. Đặc biệt, tính tình ấy còn được di dưỡng bởi dòng suối mát lành của âm nhạc dân tộc mà nhiều năm ròng, ông được ngụp lặn trong đó với lớp học và đoàn hát của nhạc sư tài ba và khó tính Hai Khị. Tất cả đã góp phần nhào nặn nên cốt cách Cao Văn Lầu, một cốt cách có sự dung nạp những tinh hoa của văn hóa dân tộc. Triết lý của đạo Nho đủ để ông hiểu những lề luật trong quan hệ cha - con, chồng - vợ nhưng cũng không biến ông thành một kẻ gia trưởng, vị kỷ. Giáo lý nhà Phật đủ khiến ông ăn ở một dạ với người vợ hiền chịu nhiều thiệt thòi để rồi 7 người con ra đời sau đó như sự linh diệu của luật nhân - quả. Chất nghệ sĩ chảy trong huyết quản đủ để ông có mặt trong hầu khắp các cuộc đờn ca tài tử, kể cả những buổi tiệc thâu đêm với những tay chơi như Công tử Bạc Liêu, nhưng vẫn không lay chuyển tấc lòng thủy chung của ông với người vợ tào khang và vẫn giữ ông ngoài vòng danh lợi, khi chỉ để lại gia tài cho con cháu là vài nhạc cụ từng theo ông. Có thể nói, Cao Văn Lầu chính là một “thanh âm trong trẻo” trong dòng nhạc cổ truyền của dân tộc. Đặt trong bối cảnh đất nước rơi vào vòng đô hộ của thực dân Pháp, thanh âm ấy càng có sức lan tỏa, ngân vang.Bản Dạ cổ hoài lang của cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu được nghệ sĩ Thanh Ngân trình bày tại Bạc Liêu. Ảnh: P.ABản nhạc do ông sáng tác khi mới ra đời đã được đón nhận nồng nhiệt không chỉ vì mang giá trị nhân đạo sâu sắc khi cất lên tiếng nói đồng cảm với thân phận của người phụ nữ, mà còn thể hiện tinh thần thời đại. Tâm trạng nhớ chồng của người chinh phụ dễ làm người nghe liên tưởng đến những trang nam nhi lìa xa thê tử, lặn lội nơi gió bụi sa trường để cứu nguy sơn hà trong phong trào Cần Vương. Sự cộng hưởng từ biểu tượng người tráng sĩ vung gươm ra trận trong nhiều ca khúc đầu thế kỷ XX của Lưu Hữu Phước, Văn Cao… lại càng hun đúc nhiệt huyết cứu nước. Có lẽ vì vậy mà Cao Văn Lầu từng bị Sở Mật thám Pháp nghi ngờ viết Dạ cổ hoài lang để kích động người dân chống chính quyền? Với tính cách ôn nhu như Cao Văn Lầu, cùng xuất xứ đặc biệt của bản nhạc, có thể khẳng định sự quy kết này là thiếu căn cứ. Bởi ngay cả khi ông trực tiếp tham gia cách mạng thì cái cách ông chống Pháp cũng hết sức tài tử. Được đề nghị tổ chức ca hát gần trại giam để thu hút bọn lính gác, Cao Văn Lầu đã trình diễn những ngón đàn tuyệt vời nhất của mình một cách say sưa, để các chiến sĩ cảm tử có thể tiếp cận trại giam, giải thoát các tử tù cách mạng. Như vậy, khi đất nước cần, ông đã góp sức bằng chính tài nghệ của mình, để rồi khi đã hoàn thành nhiệm vụ, ông vẫn gắn bó nghiệp cầm ca.Có thể nói, Cao Văn Lầu đã đến và đi rất nhẹ nhàng nhưng dấu ấn ông để lại cho đờn ca tài tử nói riêng và di sản văn hóa dân tộc nói chung thật sâu đậm. Đó là đóng góp có tính chất đặt nền móng cho cải lương, vọng cổ về sau của Nam bộ, khi bản đàn nhịp đôi của ông đã được phát triển lên thành nhịp 4, nhịp 8 cho đến nhịp 64 như hiện nay. Đó còn là vì ông đã góp phần khẳng định bản sắc dân tộc bởi một nhân cách thanh cao, thể hiện qua cách hành xử thấm đẫm những giá trị văn hóa truyền thống mà dung dị đến khiêm nhường.TS. NGUYỄN THỊ HỒNG HẠNH(Trường đại học Cần Thơ)Nguồn: Đặc san "Nhà báo & Nghề báo" Số lượt xem:2169Tin đã đưaVĩnh Lợi thành công với dự án khôi phục giá trị hạt gạo Tài nguyên (21/10/2019)Đưa nông dân ra “biển lớn” (21/10/2019)TUỔI TRẺ BẠC LIÊU: Phấn đấu học và làm theo gương Bác Hồ vĩ đại (08/10/2019)Ấm tình ngày hội tôn vinh (08/10/2019)Ghi nhận công lao chiến sĩ trận Giồng Bốm (08/10/2019)Những dấu ấn trong công tác xây dựng Đảng (03/10/2019)Tổ quốc! (03/10/2019)Thiêng liêng cờ đỏ sao vàng (02/10/2019)Những hoạt động ý nghĩa của tuổi trẻ học đường hướng về tết Độc lập (02/10/2019)Ngày Quốc Khánh trong ký ức của người dân Bạc Liêu (30/09/2019)Thông báoĐỀ CƯƠNG ĐẶC SAN NHÀ BÁO & NGHỀ BÁO SỐ TẾT 2024Đề cương đặc san 21/6Hướng dẫn tuyển chọn tác phẩm báo chí dự giải báo chí tỉnh Bạc Liêu lần thứ XXII-2019Tác phẩm đoạt giải báo chí “Búa Liềm vàng” tỉnh Bạc Liêu năm 2018Đề cương đặc san xuân Kỷ Hội "Nhà báo và Nghề báo" năm 2019Đề cương đặc san "Nhà báo & Nghề báo" số 2/9KẾT QUẢ GIẢI BÁO CHÍ TỈNH BẠC LIÊU LẦN THỨ XXI -2018ĐỀ CƯƠNG ĐẶC SAN NHÀ BÁO & NGHỀ BÁO SỐ TẾT 2024Đề cương đặc san 21/6Hướng dẫn tuyển chọn tác phẩm báo chí dự giải báo chí tỉnh Bạc Liêu lần thứ XXII-2019Tác phẩm đoạt giải báo chí “Búa Liềm vàng” tỉnh Bạc Liêu năm 2018Đề cương đặc san xuân Kỷ Hội "Nhà báo và Nghề báo" năm 2019Đề cương đặc san "Nhà báo & Nghề báo" số 2/9KẾT QUẢ GIẢI BÁO CHÍ TỈNH BẠC LIÊU LẦN THỨ XXI -2018Tin đọc nhiều nhất30 tháng 4 và những câu chuyện kểLời bình trong tác phẩm truyền hìnhGiáo dục truyền thống cho học sinh: Điểm nhấn của ngành Giáo dục20 Bản tổ cái gốc của Đờn ca tài tử Nam bộLàm gì để báo in phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh?Phỏng vấn kỹ năng quan trọng với người làm báoVai trò của ảnh báo chí trong nền báo chí hiện đạiCảm nhận về lớp tập huấn nghiệp vụ báo chíVạc kêu sươngNông trại Tôm khỏe - Điểm du lịch xanh lý tưởngDiễn đànDiễn đàn trao đổi nghiệp vụBài báo và dư luậnVấn đề dư luận quan tâmBồi dưỡng - Tập huấnThông tin khóa họcTài liệu tập huấnDanh bạ - Liên hệDanh bạ điện thoại - EmailLiên hệ - Góp ýẢnh nghiệp vụTrướcSauThư viện videoBác Hồ là tấm gương đạo đức sáng ngời © CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HỘI NHÀ BÁO TỈNH BẠC LIÊU
Chịu trách nhiệm chính: ông Nguyễn Duy Hoàng
Địa chỉ: Số 25, đường Lê Văn Duyệt, Phường 3, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu
Điện thoại: 07813.828 381. Fax: 07813.282 381 Trở về đầu trang|Trang chủ|Liên hệ|Góp ý|Sơ đồ site|Đăng nhập| Đã kết nối EMC