Nhạc sĩ chiến sĩ và giai điệu "Hành quân xa" trên đường ra mặt trận

Nhạc sĩ Đỗ Nhuận sinh tại Thái Bình. Ông tham gia cách mạng từ sớm, từng bị thực dân Pháp bắt giam tại các nhà tù Sơn La, Hòa Bình. Ông là một trong những nhạc sĩ tiên phong của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam.

Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, Đỗ Nhuận trực tiếp khoác ba lô đi chiến dịch cùng các đơn vị bộ đội. Cuối năm 1953, trên đường hành quân nườm nượp hướng về chiến dịch Điện Biên Phủ, ông nghe thấy tiếng bước chân rầm rộ của hàng vạn chiến sĩ và lời tâm sự giản dị của một người lính trẻ: "Đời quân ngũ thế mà vui, giặc đến đâu ta đi đến đó!".

Cảm hứng dâng trào, ông đã sáng tác ngay bài hát "Hành quân xa" trên bước đường hành quân qua những dốc núi gập ghềnh. Bài hát với giai điệu hào hùng, lời ca đanh thép: "Hành quân xa nấu cơm bằng hoàng liên / Đời quân ngũ thế mà vui / Đời huấn luyện dẫu gian khổ nhưng lòng vẫn vui" đã lập tức truyền miệng khắp các trung đoàn.

Không dừng lại ở đó, ngay trong đêm ngày 7/5/1954 khi quân ta giải phóng hoàn toàn Điện Biên Phủ, Đỗ Nhuận đã ngồi bên lán đồi mừng chiến thắng sáng tác bài "Giải phóng Điện Biên". Những bài hát của ông đã trở thành vũ khí tinh thần vô giá, tiếp thêm sức mạnh cho hàng vạn chiến sĩ đánh bẻ gãy ý chí giặc Pháp.