NHẠC SĨ PHẠM TUYÊN: NGƯỜI CHÉP SỬ DÂN TỘC BẰNG NHỮNG GIAI ĐIỆU VĨNH CỬU [Đoàn trường THPT Hai Bà Trưng]

Trong dòng chảy của âm nhạc cách mạng Việt Nam, nhạc sĩ Phạm Tuyên đứng riêng một cõi như một nhân chứng lịch sử. Với ông, âm nhạc không chỉ là những nốt trầm bổng, mà là "nhật ký bằng âm thanh" ghi lại những khoảnh khắc sinh tử, những niềm vui vỡ òa và ý chí sắt đá của cả một dân tộc.

Nhạc sĩ Phạm Tuyên sinh ngày 12/01/1930 tại Hà Nội, là con trai thứ chín của học giả nổi tiếng Phạm Quỳnh. Sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống giáo dục và tri thức uyên bác, ông sớm được tiếp cận với cả nền văn hóa Pháp lẫn tinh hoa văn hóa dân tộc.

Cuộc đời ông rẽ sang một bước ngoặt lớn khi Cách mạng Tháng Tám bùng nổ. Chàng thanh niên Phạm Tuyên đã sớm giác ngộ và tham gia vào các hoạt động của Mặt trận Việt Minh. Năm 1949, ông bắt đầu con đường binh nghiệp khi gia nhập trường Lục quân Trần Quốc Tuấn, rồi sau đó gắn bó với lĩnh vực văn hóa, văn nghệ. Chính những năm tháng trong quân ngũ và giữa nhân dân đã hun đúc nên một tư duy âm nhạc luôn đồng hành cùng hơi thở quốc gia.

Suốt những năm tháng chiến tranh chống Mỹ cứu nước, nhạc sĩ Phạm Tuyên không quản ngại khó khăn, có mặt tại những "tọa độ lửa" để sáng tác. Âm nhạc của ông có sức mạnh cổ vũ kỳ diệu, biến những cảm xúc cá nhân thành ý chí chung của triệu người.

Nếu như "Chiếc gậy Trường Sơn" tiếp thêm sức mạnh cho đôi chân của những người lính trẻ xẻ dọc dãy núi hùng vĩ, thì "Gửi nắng cho em" hay "Gảy đàn dưới bóng quân kỳ" lại là những khoảng lặng lãng mạn, sâu lắng trong tâm hồn người chiến sĩ.

Đặc biệt, nhắc đến Phạm Tuyên là nhắc đến khoảnh khắc trưa ngày 30/4/1975. Chỉ trong chưa đầy hai giờ đồng hồ sau khi nghe tin miền Nam hoàn toàn giải phóng, ông đã viết nên ca khúc "Như có Bác trong ngày vui đại thắng". Bài hát với 4 câu giản dị nhưng mang sức công phá mãnh liệt, đã trở thành bản "quốc ca thứ hai", vang lên tại khắp các quảng trường, sân vận động và mãi là biểu tượng của niềm vui sum họp dân tộc.

Không chỉ là tác giả của những bản hùng ca chiến đấu, nhạc sĩ Phạm Tuyên còn dành một phần lớn cuộc đời và tâm huyết cho thế hệ mầm non. Ông được mệnh danh là "ông tiên" của âm nhạc thiếu nhi.

Những ca khúc như "Chiếc đèn ông sao", "Cánh én tuổi thơ", "Cô và mẹ", hay "Trường cháu là trường mầm non"... đã trở thành hành trang tinh thần không thể thiếu của nhiều thế hệ trẻ em Việt Nam. Âm nhạc dành cho thiếu nhi của ông luôn trong trẻo, hồn nhiên nhưng vẫn mang đậm bản sắc văn hóa và ý nghĩa giáo dục sâu sắc.

Trong suốt sự nghiệp, nhạc sĩ Phạm Tuyên từng đảm nhiệm nhiều trọng trách như Trưởng ban Âm nhạc Đài Tiếng nói Việt Nam, Chủ tịch Hội Âm nhạc Hà Nội. Ông đã được Đảng và Nhà nước trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật năm 2012 – sự ghi nhận cao quý nhất dành cho những đóng góp bền bỉ của ông.

Ở tuổi ngoài 90, nhạc sĩ Phạm Tuyên vẫn giữ được vẻ minh mẫn, từ tốn và một trái tim nhân hậu. Ông sống giản dị giữa lòng Hà Nội, vẫn luôn quan tâm đến dòng chảy của âm nhạc đương đại. Đối với ông, âm nhạc thực thụ phải là âm nhạc của nhân dân, vì nhân dân mà tồn tại.

Cuộc đời và sự nghiệp của nhạc sĩ Phạm Tuyên không chỉ là danh mục những tác phẩm nổi tiếng, mà còn là minh chứng cho một nhân cách nghệ sĩ lớn: Luôn đặt tình yêu Tổ quốc lên trên hết và biết dùng nghệ thuật để phụng sự dân tộc, phụng sự hòa bình.