“Nhằm thẳng quân thù, bắn!

Nguyễn Viết Xuân là một quân nhân của Quân đội nhân dân Việt Nam, được biết đến nhiều nhất với tinh thần chiến đấu trong giai đoạn đầu của Chiến tranh Việt Nam. Ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, và câu hô “Nhằm thẳng quân thù, bắn!” gắn liền với tên tuổi của ông đã trở thành một biểu tượng nổi tiếng trong lịch sử quân sự Việt Nam. 

Sự nghiệp quân ngũ

Nguyễn Viết Xuân sinh tại làng Ngũ Kiên (nay thuộc tỉnh Phú Thọ theo đơn vị hành chính hiện hành), trong một gia đình nông dân. Ông nhập ngũ vào tháng 11 năm 1952, ban đầu là chiến sĩ trinh sát, sau đó lần lượt đảm nhiệm các cương vị như tiểu đội trưởng trinh sát, trung đội trưởng pháo cao xạ và chính trị viên đại đội thuộc Sư đoàn 325. Ông từng tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ và tiếp tục phục vụ trong lực lượng phòng không sau năm 1954. 

Trận chiến năm 1964

Ngày 18 tháng 11 năm 1964, trong một trận không kích tại khu vực Cha Lo, Quảng Bình, đơn vị của Nguyễn Viết Xuân chiến đấu với máy bay Mỹ. Khi trận địa bị oanh kích dữ dội, ông chạy ra vị trí chiến đấu và hô lớn: “Nhằm thẳng quân thù, bắn!”, động viên các chiến sĩ tiếp tục khai hỏa. Sau đó ông bị thương rất nặng nhưng vẫn chỉ huy, động viên đơn vị cho đến khi hy sinh. Theo các tư liệu lịch sử Việt Nam, lời hô này đã trở thành khẩu hiệu cổ vũ tinh thần chiến đấu của nhiều đơn vị phòng không trong thời kỳ chiến tranh. 

Di sản và ghi nhận

Tháng 1 năm 1967, Nguyễn Viết Xuân được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên ông được đặt cho nhiều tuyến đường và trường học trên cả nước; nhiều tác phẩm văn học, âm nhạc và công trình tưởng niệm cũng được xây dựng để tưởng nhớ tinh thần chiến đấu của ông. 

Thông tin chính

• Năm sinh: 1933 hoặc 1934 (các nguồn lịch sử hiện còn không hoàn toàn thống nhất). 

• Ngày mất: 18 tháng 11 năm 1964.