Nhằm thẳng quân thù, bắn!

Sáng ngày 18 tháng 11 năm 1964, không quân Mỹ huy động nhiều tốp máy bay chiến đấu phản lực bất ngờ lao vào đánh phá ác liệt vùng đồi Cha Lo (xá Dân Hóa, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình) nhằm cắt đứt tuyến đường tiếp tế huyết mạch cho miền Nam. Đại đội 3 pháo cao xạ do Thiếu úy Nguyễn Viết Xuân làm Chính trị viên lập tức bước vào chiến đấu.

Trận chiến diễn ra cực kỳ căng thẳng. Các tốp máy bay Mỹ thay nhau lao xuống trút đạn rốckét và bom đạn dày đặc xuống trận địa. Tiếng nổ rung chuyển mặt đất, khói súng mù mạt. Giữa làn mưa bom đạn, Nguyễn Viết Xuân vẫn bình tĩnh di chuyển qua từng mâm pháo, quan sát hướng bay của địch, vừa động viên vừa chỉ huy các pháo thủ giữ vững cự ly.

Trong một lượt oanh tạc của địch, một mảnh đạn bom nổ gần đã găm trúng thắt lưng và làm nứt xương đùi Nguyễn Viết Xuân. Cơn đau dữ dội khiến anh ngã gục. Các đồng chí y tá vội vã lao đến định đưa anh xuống hầm cấp cứu, nhưng anh kiên quyết từ chối. Anh yêu cầu chiến sĩ y tá dùng băng gạt siết chặt vết thương, tựa lưng vào thành hầm pháo để tiếp tục quan sát bầu trời.

Khi thấy một tốp máy bay Mỹ bổ lao xuống đúng hướng mâm pháo của đại đội, Nguyễn Viết Xuân lấy hết sức lực còn lại, gạt phắt nỗi đau thể xác, đứng thẳng dậy trên thành đĩa pháo. Trong khói đạn mù mịt, giọng anh vang lên đanh thép, dũng mãnh truyền đi khắp trận địa:

"Nhằm thẳng quân thù, bắn!"

Khẩu lệnh ấy như một luồng điện tiếp thêm sức mạnh phi thường cho toàn đại đội. Các pháo thủ quên đi hiểm nguy, dồn dập nhả đạn về phía máy bay địch, quật ngã chiếc máy bay F-100 ngay tại chỗ.

Do vết thương quá nặng và mất máu nhiều, Nguyễn Viết Xuân đã trút hơi thở cuối cùng ngay trên trận địa khi tuổi đời mới 31. Lời hô "Nhằm thẳng quân thù, bắn!" của anh không chỉ dập tắt sự hung hăng của không quân Mỹ ngày hôm đó, mà đã trở thành biểu tượng anh hùng, một khẩu lệnh chiến đấu kinh điển lan truyền khắp các mặt trận của quân và dân ta trong suốt thời kỳ hoa lửa chống Mỹ cứu nước.