“NHẰM THẲNG QUÂN THÙ! BẮN!”
Trong lịch sử đấu tranh bảo vệ Tổ quốc của dân tộc Việt Nam, có những câu nói đã trở thành mệnh lệnh của lòng yêu nước, vang vọng mãi qua nhiều thế hệ. Khẩu lệnh “Nhằm thẳng quân thù! Bắn!” của Nguyễn Viết Xuân chính là một tiếng hô bất tử như thế – tiếng hô của lòng quả cảm, của ý chí chiến đấu đến hơi thở cuối cùng vì độc lập dân tộc.
Nguyễn Viết Xuân sinh ngày 20 tháng 01 năm 1933 tại xóm Thượng, xã Ngũ Kiên, phủ Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Yên, nay thuộc tỉnh Vĩnh Phúc. Anh lớn lên trong một gia đình nghèo khó, tuổi thơ gắn liền với những tháng ngày cơ cực. Mới lên bảy tuổi, cậu bé Nguyễn Viết Xuân đã phải đi ở đợ cho địa chủ suốt mười năm để kiếm miếng ăn phụ giúp gia đình.
Cuộc sống lầm than dưới chế độ cũ đã hun đúc trong anh tinh thần căm ghét áp bức và khát vọng được đứng lên chiến đấu cho nhân dân lao động. Tháng 11 năm 1952, Nguyễn Viết Xuân gia nhập Quân đội Nhân dân Việt Nam, chính thức bước vào con đường của người lính cách mạng.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đơn vị của anh từng chiến đấu ác liệt với không quân đối phương tại Lũng Lô. Từ một chiến sĩ trẻ, Nguyễn Viết Xuân nhanh chóng trưởng thành qua từng trận đánh. Anh từng đảm nhiệm nhiều vị trí như trinh sát thuộc C3 Đoàn 99, Tiểu đội trưởng trinh sát, Trung đội trưởng pháo cao xạ rồi Chính trị viên phó đại đội pháo cao xạ.
Ngày 5 tháng 1 năm 1955, anh vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Đó là dấu mốc quan trọng đối với người chiến sĩ luôn một lòng trung thành với cách mạng và Tổ quốc.
Năm 1964, chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ ngày càng ác liệt trên miền Bắc Việt Nam. Những trận bom dữ dội liên tiếp trút xuống các tuyến giao thông và trận địa phòng không. Trong hoàn cảnh ấy, Nguyễn Viết Xuân cùng đồng đội kiên cường bám trụ nơi tuyến lửa Quảng Bình để bảo vệ bầu trời Tổ quốc.
Sáng ngày 18 tháng 11 năm 1964, tại phía tây tỉnh Quảng Bình, đơn vị pháo cao xạ của anh chiến đấu quyết liệt với máy bay Mỹ. Bom đạn cày xới trận địa, đất đá tung mù trời. Trong lúc chiến đấu, Nguyễn Viết Xuân bị đạn máy bay bắn nát đùi phải, máu chảy đầm đìa.
Nhưng điều khiến đồng đội xúc động và khâm phục chính là trong khoảnh khắc cận kề cái chết ấy, anh không nghĩ đến bản thân mình. Nguyễn Viết Xuân yêu cầu quân y cưa bỏ chân để tiếp tục được trở lại trận địa chiến đấu.
Được đưa vào bờ công sự, giữa khói bom và tiếng gầm rú của máy bay địch, người Chính trị viên trẻ vẫn kiên cường chỉ huy đơn vị. Bằng tất cả sức lực còn lại, anh hô vang khẩu lệnh nổi tiếng:
“Nhằm thẳng quân thù! Bắn!”
Tiếng hô ấy như ngọn lửa bùng cháy giữa chiến trường ác liệt, tiếp thêm ý chí cho toàn đơn vị siết cò tiêu diệt máy bay địch. Đó không chỉ là một khẩu lệnh chiến đấu, mà còn là lời hiệu triệu của tinh thần quyết chiến quyết thắng, của lòng yêu nước cháy bỏng nơi người lính Việt Nam.
Nguyễn Viết Xuân đã anh dũng hy sinh trong trận chiến ấy khi mang quân hàm Thiếu úy, giữ chức Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14 pháo cao xạ, Sư đoàn 325, Quân khu 4.
Sau khi hy sinh, hài cốt của anh được an táng tại nghĩa trang xã Ngũ Kiên, quê hương nơi đã sinh ra người chiến sĩ anh hùng.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng câu nói “Nhằm thẳng quân thù! Bắn!” vẫn còn vang vọng trong lịch sử dân tộc như biểu tượng bất diệt của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Tên tuổi Nguyễn Viết Xuân mãi mãi là niềm tự hào của quê hương Vĩnh Phúc và của cả dân tộc Việt Nam – một người lính đã sống và chiến đấu trọn vẹn vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
