“Nhắm thẳng quân thù, bắn” – Anh hùng Nguyễn Viết Xuân
Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934 tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường (nay thuộc tỉnh Vĩnh Phúc, trước đây thuộc Vĩnh Yên). Gia đình nghèo, từ nhỏ ông phải đi làm thuê để phụ giúp gia đình. Năm 1952, khi vừa tròn 18 tuổi, ông tham gia quân đội và trải qua nhiều cương vị như chiến sĩ trinh sát, tiểu đội trưởng, trung đội trưởng pháo cao xạ rồi Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, Sư đoàn 325. Trong suốt thời gian quân ngũ, ông luôn gương mẫu, dũng cảm và được đồng đội tin yêu. Ông từng tham gia chiến đấu trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và sau đó tiếp tục chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ ở miền Bắc.
Trong chiến dịch điện biên phủ, đơn vị Nguyễn Viết Xuân đã bắn rơi hàng chục máy bay giặc Pháp. Trong một trận đánh hàng đàn máy bay bổ nhào xuống trận địa.bom rơi như sung, Nguyễn Khắc Vỹ người chỉ huy đơn vị anh vẫn hiên ngang đứng trên hầm pháo chỉ huy các khẩu pháo đánh trả giặc bằng tiếng hô dõng dạc: "nhằm thẳng vào máy bay bổ nhào, bắn!". Nhưng rồi Nguyễn Khắc Vỹ đã hy sinh oanh liệt, để lại một ấn tượng sâu sắc trong lòng Nguyễn Viết Xuân. Noi gương người đảng viên ưu tú, anh luôn phấn đấu và được kết nạp vào Đảng lao động Việt Nam. Anh trở thành chính trị viên phó đại đội rồi chính trị viên đại đội.
Năm 1964, thiếu úy Nguyễn Viết Xuân đưa đơn vị pháo cao xạ của mình lên đón ở miền tây Quảng Bình, bảo vệ vùng trời miền Bắc phía tây Quảng Bình. Các chiến sĩ đã dũng cảm hiên ngang bên khẩu pháo bắn trả máy bay địch bên tiếng hô vang của chính trị viên Nguyễn Viết Xuân "nhằm thẳng quân thù, bắn!" hai máy bay phản lực F 100 bị bắn tan xác.
Lần thứ tư, nghe tiếng máy bay địch anh vội chạy về sở chỉ huy để truyền lệnh chiến đấu cho đơn vị. Không may, Nguyễn Viết Xuân bị một viên đạn vào đùi. Anh ngã nhào trong hầm, một chân bị dập nát, anh nghiến răng không kêu một tiếng và ra hiệu im lặng không cho loan báo tin tức đến đồng đội. Y tá đến băng, anh gạt ra và yêu cầu cắt chân cho mình để khỏi vướng. Anh nói: “cứ cắt đi… và dấu cái chân vào chỗ kín hộ tôi”. Xúc động, người y tá vụt đứng dậy thét vang "tất cả các đồng chí bắn mạnh lên trả thù cho chính trị viên”. Các khẩu pháo nhất lọai rung lên tạo thành lưới lửa quất vỗ mặt quân thù khi chúng vừa lao xuống. một chiếc F100 nữa đâm đầu xuống núi. Cả bọn cút thẳng về hướng đông. Khi bầu trời trở lại xanh trong, tất cả chiến sĩ ùa lại bên người chính trị viên, khiêng anh vào bệnh viện, nhưng không kịp, Nguyễn Viết Xuân đã hy sinh. Trước đó, dù bị thương rất nặng, nhưng ông vẫn tiếp tục chỉ huy, động viên đồng đội và chỉ bàn giao công việc khi biết mình sắp khó qua khỏi.Ông hy sinh ngay trong ngày hôm đó, khi mới 30 tuổi.
Năm 1967, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Ý nghĩa giáo dục:
Câu chuyện của Nguyễn Viết Xuân để lại nhiều bài học quý:
Lòng yêu nước: Sẵn sàng cống hiến và hy sinh vì Tổ quốc.
Tinh thần trách nhiệm: Luôn hoàn thành nhiệm vụ dù trong hoàn cảnh khó khăn nhất.
Sự dũng cảm: Không lùi bước trước nguy hiểm.
Tinh thần truyền cảm hứng: Một câu nói ngắn gọn của ông đã trở thành biểu tượng cổ vũ hàng vạn chiến sĩ trong kháng chiến.
Tư liệu minh chứng:
Bài viết của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia: “Nguyễn Viết Xuân và câu chuyện về người anh hùng với khẩu hiệu ‘Nhằm thẳng quân thù, bắn!’” ghi rõ tiểu sử, hoàn cảnh chiến đấu và nguồn gốc câu nói nổi tiếng.
Tạp chí của Quân chủng Phòng không - Không quân xác nhận quá trình công tác, chiến đấu và sự hy sinh anh dũng của ông.
