“NHẰM THẲNG QUÂN THÙ, BẮN!” - KHẨU LỆNH BẤT TỬ CỦA NGƯỜI ANH HÙNG NGUYỄN VIẾT XUÂN
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, có những con người đã trở thành biểu tượng không chỉ bởi chiến công mà còn bởi những lời nói thể hiện khí phách của cả một thế hệ. Thiếu úy, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Viết Xuân là một trong những người như thế. Lời hô “Nhằm thẳng quân thù, bắn!” của đồng chí giữa trận địa ác liệt năm 1964 đã trở thành khẩu hiệu chiến đấu, cổ vũ tinh thần của bộ đội phòng không trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Đồng chí Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934, quê tại làng Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, vùng đất Vĩnh Phúc trước đây; địa bàn xã Ngũ Kiên cũ hiện thuộc xã Vĩnh Phú, tỉnh Phú Thọ. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, từ năm lên 7 tuổi, đồng chí đã phải đi ở, làm thuê trong suốt nhiều năm. Cuộc sống khó khăn từ thuở nhỏ đã góp phần tôi luyện ở người thanh niên Nguyễn Viết Xuân nghị lực và ý chí vươn lên mạnh mẽ.
Năm 18 tuổi, Nguyễn Viết Xuân từ vùng tạm chiếm tìm đường ra vùng tự do và tình nguyện xin gia nhập quân đội. Tháng 11/1952, đồng chí chính thức nhập ngũ. Từ một chiến sĩ trinh sát, bằng quá trình rèn luyện và phấn đấu, đồng chí lần lượt trưởng thành qua nhiều vị trí như tiểu đội trưởng trinh sát, trung đội trưởng pháo cao xạ và sau đó trở thành chính trị viên đại đội. Dù ở bất kỳ nhiệm vụ nào, đồng chí cũng thể hiện tinh thần trách nhiệm và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, Nguyễn Viết Xuân cùng đồng đội trực tiếp tham gia chiến đấu, vượt qua những khó khăn, gian khổ và góp phần vào thắng lợi chung của chiến dịch lịch sử. Những năm tháng trong quân ngũ tiếp tục rèn luyện đồng chí trở thành một cán bộ chính trị có bản lĩnh, luôn gần gũi, động viên cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị.
Năm 1964, khi Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại bằng không quân ra miền Bắc, Nguyễn Viết Xuân lúc này là Bí thư Chi bộ, Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, Sư đoàn 325, làm nhiệm vụ tại khu vực Cha Lo, phía Tây Quảng Bình, địa bàn hiện thuộc tỉnh Quảng Trị.
Ngày 18/11/1964, nhiều tốp máy bay Mỹ đánh phá ác liệt khu vực Cha Lo. Ngay trong đợt tiến công đầu tiên, ba máy bay F-100 lao vào trận địa của đại đội. Các khẩu đội pháo cao xạ lập tức nổ súng đánh trả. Một máy bay trong tốp bị bắn cháy, trong khi những chiếc còn lại tiếp tục dùng tên lửa và bom đánh phá trận địa.
Giữa lúc bom đạn đang dữ dội, bất chấp hiểm nguy, Chính trị viên Nguyễn Viết Xuân rời công sự, đến bên các pháo thủ và dõng dạc hô lớn:
“Nhằm thẳng quân thù, bắn!”
Lời hô ngắn gọn nhưng mạnh mẽ ấy đã tiếp thêm tinh thần và ý chí chiến đấu cho cán bộ, chiến sĩ toàn đơn vị. Sau này, lời hô của đồng chí trở thành khẩu hiệu tiến công trên các trận địa pháo phòng không trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Khi trận đánh tạm lắng, đồng chí Nguyễn Viết Xuân tiếp tục đi đến từng khẩu đội để kiểm tra tình hình và động viên chiến sĩ. Máy bay Mỹ bất ngờ quay lại oanh tạc trận địa. Đồng chí bị thương rất nặng, đùi phải bị dập gãy, nhưng vẫn bình tĩnh yêu cầu không báo cho mọi người biết để tránh ảnh hưởng đến tinh thần chiến đấu của đơn vị. Trong tình trạng thương tích nghiêm trọng, đồng chí vẫn theo dõi trận đánh, biểu dương những chiến sĩ lập công và tiếp tục quan tâm đến nhiệm vụ của đơn vị.
Nhận thấy mình khó qua khỏi, đồng chí còn chỉ định người thay thế chỉ huy, phân công chăm sóc những chiến sĩ bị thương và bàn giao công việc của đơn vị. Anh dũng hy sinh khi mới 30 tuổi, Nguyễn Viết Xuân đã để lại hình ảnh đẹp về người chính trị viên luôn đặt nhiệm vụ, đồng đội và Tổ quốc lên trên bản thân mình.
Khi hy sinh, đồng chí mang quân hàm Thiếu úy, là Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, Sư đoàn 325, Quân khu IV. Ngày 1/1/1967, Nguyễn Viết Xuân được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Hơn sáu thập kỷ đã trôi qua, tinh thần “Nhằm thẳng quân thù, bắn!” vẫn được gìn giữ trong truyền thống của các đơn vị phòng không. Đến nay, Lữ đoàn Phòng không 214, đơn vị kế thừa truyền thống của Trung đoàn Pháo cao xạ 214, vẫn xây dựng và nhân rộng mô hình “Khẩu đội Nguyễn Viết Xuân” trong công tác huấn luyện, giáo dục bộ đội.
Đối với thế hệ trẻ hôm nay, tấm gương của Anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân là bài học sâu sắc về lòng yêu nước, bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và ý chí vượt qua khó khăn. Trong thời bình, tiếp nối tinh thần ấy chính là xác định đúng mục tiêu, không ngừng học tập, rèn luyện, dám nhận trách nhiệm và nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình.
