Nhằm Thẳng Quân Thù Mà Bắn! (1)

Vào những năm giữa thập niên 1960, cung đường Trường Sơn gánh trên mình hàng ngàn tấn bom đạn của đế quốc Mỹ trút xuống mỗi ngày. Kẻ thù muốn biến nơi đây thành "vùng đất chết" để cắt đứt sự chi viện của hậu phương miền Bắc cho tiền tuyến miền Nam. Giữa những tọa độ lửa ấy, Đại đội 3 pháo cao xạ của Nguyễn Viết Xuân có nhiệm vụ chốt giữ, bảo vệ bầu trời và các đoàn xe ra trận.

Ngày 18 tháng 11 năm 1964, một trận chiến khốc liệt chưa từng có đã nổ ra tại vùng trời Quảng Bình. Kẻ thù huy động nhiều tốp máy bay F-105 "Thần sấm" và F-4 "Con ma" lao xuống như những bầy diều hâu, điên cuồng trút bom xăng, bom nổ và bắn tên lửa vào trận địa của Đại đội 3.

Khói bom mù mịt, đất đá bị cày xới, mặt đất rung chuyển dữ dội. Giữa tiếng gầm rống của động cơ phản lực và tiếng nổ xé lòng của bom đạn, người Chính trị viên trẻ Nguyễn Viết Xuân vẫn hiên ngang đứng thẳng trên mâm pháo. Anh đi qua từng công sự, vừa chỉ huy vừa động viên chiến sĩ: "Hãy giữ vững mâm pháo! Trận địa còn, chúng ta còn chiến đấu!"

Trong lúc trận đánh đang ở đỉnh điểm gay cấn, một mảnh bom tầm xa đã găm trúng đùi phải của Nguyễn Viết Xuân, máu chảy xối xả. Nhìn thấy người chính trị viên loạng choạng, các chiến sĩ định lao đến băng bó, nhưng anh nghiêm giọng quát: "Không được rời vị trí! Tôi không sao!"

Anh tự tay nén chặt vết thương, dựa lưng vào thành công sự để tiếp tục chỉ huy. Nhưng cái rủi chưa dừng lại, một đợt oanh tạc tiếp theo của địch đã làm nát một phần chân phải của anh. Cơn đau tột cùng ập đến, thân hình anh đổ gục xuống, nhưng ánh mắt anh vẫn quắc thước hướng về bầu trời xanh đang bị xé toạc bởi máy bay Mỹ.

Biết mình không thể sống sót, và thấy tinh thần của một vài pháo thủ trẻ có phần dao động trước sự hy sinh quá lớn, Nguyễn Viết Xuân dồn hết chút tàn lực cuối cùng vào lồng ngực. Anh gượng đứng dậy bằng một chân, tay chỉ thẳng vào tốp máy bay địch đang lao xuống, thét lớn:

"Nhằm thẳng quân thù mà bắn!"

Lời hô đanh thép, hào hùng như một mệnh lệnh của non sông vang dội khắp trận địa, át cả tiếng bom rền. Nó như một luồng điện mạnh mẽ truyền vào từng nòng pháo, từng trái tim người chiến sĩ. Các pháo thủ gạt nước mắt, siết chặt tay cò. Hàng loạt luồng đạn cao xạ đồng loạt khạc lửa, đan thành một lưới lửa bủa vây kẻ thù. Một chiếc F-105 trúng đạn bốc cháy rừng rực trên bầu trời.

Nguyễn Viết Xuân đã hy sinh ngay trên trận địa sau loạt đạn ấy ở tuổi 30. Anh ngã xuống, nhưng câu nói "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" của anh đã vượt ra khỏi không gian của trận địa Quảng Bình, trở thành khẩu hiệu hành động, ngọn hải đăng rực cháy dẫn đường cho toàn bộ lực lượng Phòng không - Không quân Việt Nam suốt những năm tháng đối đầu với không lực Hoa Kỳ.