"NHẰM THẲNG QUÂN THÙ MÀ BẮN!"

1. Xuất thân từ gian khóNguyễn Viết Xuân sinh năm 1933 trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Từ năm 7 tuổi, anh đã phải đi ở đợ, chăn trâu cho địa chủ. Những năm tháng sống trong cảnh áp bức đã hun đúc trong anh một ý chí phản kháng và lòng yêu nước mãnh liệt. Năm 18 tuổi, anh bí mật trốn nhà đi theo cách mạng, gia nhập quân đội.2. Người chính trị viên gương mẫuTrước khi trở thành anh hùng, Nguyễn Viết Xuân là một Chính trị viên đại đội pháo cao xạ (Đại đội 3, Tiểu đoàn 14) nổi tiếng thương yêu chiến sĩ. Anh luôn tâm niệm: "Chính trị viên phải là người đứng mũi chịu sào, nơi nào khó khăn nhất, nguy hiểm nhất thì phải có mặt".Vào những năm 1964, vùng Cha Lo (Quảng Bình) là cửa ngõ quan trọng của đường mòn Hồ Chí Minh. Không quân Mỹ tập trung đánh phá điên cuồng nhằm cắt đứt đường chi viện của ta cho miền Nam. Đơn vị của anh được giao nhiệm vụ bảo vệ vùng trời này.3. Trận đánh định mệnh ngày 18/11/1964Đó là một ngày nắng gắt, bầu trời miền Tây Quảng Bình rung chuyển bởi tiếng gầm rú của máy bay phản lực Mỹ (F-100 và F-105). Chúng chia thành nhiều đợt, lao xuống cắt bom và bắn tên lửa xối xả vào trận địa pháo của ta.

• Lần bị thương thứ nhất: Trong đợt tấn công đầu tiên, một mảnh đạn đã găm vào đùi Nguyễn Viết Xuân. Anh không nói cho ai biết, tự mình băng bó rồi tiếp tục đi lại giữa các mâm pháo để chỉ huy.

4. Lời hô bất tử: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!"Dù chỉ còn một chân, máu thấm đỏ cả bộ quân phục, Nguyễn Viết Xuân vẫn dùng đôi tay bám chắc vào thành công sự, đứng hiên ngang giữa làn bom đạn. Khi thấy máy bay địch bắt đầu lao xuống để oanh tạc đợt cuối, anh đã dồn toàn bộ sức lực, đôi mắt rực lửa căm thù, tay cầm cờ lệnh và hô vang dõng dạc:

"NHẰM THẲNG QUÂN THÙ MÀ BẮN!"

Lời hô ấy như một mệnh lệnh thiêng liêng, lấn át cả tiếng bom nổ. Nó truyền một luồng sức mạnh khủng khiếp đến các pháo thủ. Toàn đại đội đồng loạt nổ súng, những vệt đạn cao xạ đan thành lưới lửa dày đặc, bắn cháy ngay lập tức một chiếc máy bay Mỹ giữa bầu trời.5. Sự hy sinh và di sảnNguyễn Viết Xuân hy sinh ngay sau khi trận đánh kết thúc vì mất máu quá nhiều. Trước lúc nhắm mắt, anh vẫn hỏi đồng đội: "Máy bay địch rơi chưa?".Hành động và lời hô của anh đã tạo nên một làn sóng thi đua trong toàn quân với khẩu hiệu "Học tập và làm theo tấm gương Nguyễn Viết Xuân". Câu nói của anh không chỉ dành cho pháo binh mà trở thành kim chỉ nam cho mọi lực lượng: bộ binh, hải quân, không quân... cứ thấy quân thù là "nhằm thẳng".Hiện nay, tại quê hương Vĩnh Phúc của anh có một bảo tàng nhỏ lưu giữ những kỷ vật về anh, và tên anh được đặt cho rất nhiều con đường đẹp tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh thành khác.