“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”
Ông sinh năm 1934 tại xã Vĩnh Kim, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị. Lớn lên trong hoàn cảnh đất nước bị chia cắt, ông sớm tham gia cách mạng và gia nhập quân đội. Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông là chính trị viên đại đội pháo cao xạ, trực tiếp chiến đấu trên nhiều mặt trận ác liệt.
Năm 1964, khi chiến tranh leo thang ra miền Bắc, đơn vị của ông được giao nhiệm vụ bảo vệ các mục tiêu trọng yếu trước sự đánh phá của không quân Mỹ. Trong một trận chiến đấu ác liệt tại vùng ven biển, máy bay địch liên tục ném bom và bắn phá dữ dội. Trận địa pháo của đơn vị bị trúng bom, nhiều chiến sĩ bị thương, tình hình vô cùng nguy cấp.
Trong hoàn cảnh đó, Nguyễn Viết Xuân vẫn bình tĩnh, kiên cường bám trụ trận địa. Dù bản thân bị thương nặng, ông không rời vị trí mà tiếp tục chỉ huy chiến đấu. Chính trong thời khắc sinh tử ấy, ông đã hô vang câu nói nổi tiếng: “Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”, cổ vũ tinh thần đồng đội giữ vững ý chí chiến đấu. Lời hô ấy như mệnh lệnh, tiếp thêm sức mạnh cho toàn đơn vị, giúp họ bắn rơi nhiều máy bay địch, bảo vệ trận địa.
Sau trận chiến, ông hy sinh anh dũng khi tuổi đời còn rất trẻ. Sự hy sinh của ông đã trở thành biểu tượng cho tinh thần bất khuất của người lính Việt Nam. Với những đóng góp và chiến công đặc biệt, ông được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Không chỉ là một người chiến sĩ dũng cảm, Nguyễn Viết Xuân còn là tấm gương về ý chí và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc. Từ một người con của vùng quê nghèo Quảng Trị, ông đã trở thành hình mẫu tiêu biểu cho thế hệ thanh niên thời chiến – sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do.
Ngày nay, tại Quảng Trị và nhiều nơi khác trên cả nước, tên tuổi của ông được đặt cho các con đường, trường học như một cách để ghi nhớ và tri ân. Câu nói của ông vẫn được nhắc lại trong nhiều dịp giáo dục truyền thống, trở thành nguồn động viên cho các thế hệ trẻ.
Câu chuyện về Nguyễn Viết Xuân không chỉ là một trang sử hào hùng, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của lòng dũng cảm và tinh thần chiến đấu vì Tổ quốc. Trên mảnh đất Quảng Trị từng nhuốm màu bom đạn, những con người như ông đã góp phần làm nên lịch sử, để lại dấu ấn không thể phai mờ trong lòng dân tộc.


