"Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" – Bản hùng ca của Nguyễn Viết Xuân

Mùa hè năm 1964, vùng trời Quảng Bình nắng cháy thịt da và cũng cháy rực bởi lửa đạn của đế quốc Mỹ. Lúc bấy giờ, Nguyễn Viết Xuân là Chính trị viên đại đội của một đơn vị pháo cao xạ, có nhiệm vụ bảo vệ vùng trời miền Bắc khỏi những đợt oanh tạc bằng máy bay phản lực hiện đại.

Sáng ngày 18/11/1964, tiếng gầm rú của động cơ phản lực xé toang bầu không khí yên bình. Từng tốp máy bay F-4 và F-105 của Mỹ lao xuống như những con diều hâu đói mồi, trút bom xuống trận địa pháo của ta. Khói đen mù mịt, đất đá văng tung tóe, tiếng nổ chát chúa bao trùm lấy những ụ pháo cao xạ.

Giữa làn mưa bom, Nguyễn Viết Xuân đứng hiên ngang trên công sự, tay cầm cờ chỉ huy, tiếng hô của anh vang lên dõng dạc, át cả tiếng bom rơi. Bỗng nhiên, một mảnh bom phạt ngang qua đùi anh, máu tuôn ra xối xả làm đỏ rực một ống quần. Đồng đội định chạy lại băng bó, nhưng anh gạt đi, nghiến răng nén đau, dùng chính chiếc khăn quàng cổ buộc chặt vết thương để tiếp tục chỉ huy.

Thế nhưng, vận hạn chưa dừng lại. Một đợt tấn công thứ hai lao tới, một mảnh đạn khác lại găm sâu vào chân anh, khiến anh không thể đứng vững. Nguyễn Viết Xuân ngã quỵ xuống, nhưng tay vẫn nắm chặt cán cờ. Anh nhìn thấy sự nao núng hiện lên trên gương mặt một vài chiến sĩ trẻ khi thấy chỉ huy bị thương nặng. Không để tinh thần đơn vị đi xuống, anh gượng dậy, dùng hết sức bình sinh hô vang khẩu lệnh đã trở thành bất tử:

"Nhằm thẳng quân thù mà bắn!"

Câu nói ấy như một luồng điện chạy qua huyết quản của từng chiến sĩ. Những khẩu pháo cao xạ đồng loạt vươn nòng, nhả đạn đỏ rực cả bầu trời. Dù máu vẫn không ngừng chảy, Nguyễn Viết Xuân vẫn kiên cường điều khiển trận đánh cho đến hơi thở cuối cùng. Anh hy sinh khi tuổi đời mới 30, nhưng lời hịch của anh đã trở thành biểu tượng cho ý chí tiến công không bao giờ khuất phục của quân và dân ta.