“NHẰM THẲNG QUÂN THÙ MÀ BẮN!”

Những năm 1960, cuộc chiến tranh ở Việt Nam bước vào giai đoạn ngày càng khốc liệt. Ở miền Bắc, quân đội và nhân dân phải vừa xây dựng cuộc sống mới, vừa đối phó với các hoạt động đánh phá bằng máy bay của Mỹ. Các đơn vị phòng không được bố trí ở nhiều nơi để bảo vệ những khu vực quan trọng, các tuyến giao thông và những mục tiêu phục vụ chiến đấu.

Trong số những người lính làm nhiệm vụ ấy có Nguyễn Viết Xuân, một người con của quê hương Vĩnh Phúc. Anh sinh năm 1934 trong một gia đình lao động. Tuổi thơ của Nguyễn Viết Xuân gắn với cuộc sống khó khăn của người dân Việt Nam trong thời kỳ đất nước còn chịu nhiều áp bức và chiến tranh. Khi trưởng thành, anh tham gia quân đội và trải qua quá trình rèn luyện, chiến đấu trong nhiều đơn vị.

Nguyễn Viết Xuân được đồng đội nhớ đến là một người có tinh thần trách nhiệm cao. Anh thường xuyên quan tâm đến chiến sĩ, động viên mọi người trong những lúc khó khăn và luôn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ được giao. Đối với anh, người cán bộ không chỉ là người chỉ huy mà còn phải là người cùng chiến sĩ chia sẻ gian khổ.

Năm 1964, chiến tranh ngày càng ác liệt. Các máy bay Mỹ liên tục tiến hành những cuộc đánh phá miền Bắc. Đối với các đơn vị phòng không, mỗi ngày chiến đấu đều là một cuộc thử thách. Khi máy bay địch xuất hiện trên bầu trời, các chiến sĩ phải nhanh chóng vào vị trí chiến đấu, xác định mục tiêu và sử dụng vũ khí để chống trả.

Trong một trận chiến tại khu vực Quảng Bình, đơn vị của Nguyễn Viết Xuân phải đối mặt với một cuộc không kích dữ dội. Máy bay địch xuất hiện trên bầu trời và liên tục tìm cách đánh phá trận địa.

Tiếng máy bay ngày càng gần.

Tiếng bom, tiếng đạn và tiếng súng phòng không hòa vào nhau.

Những người lính phải giữ vững vị trí dù biết rằng bất cứ lúc nào trận địa cũng có thể bị bom đánh trúng.

Nguyễn Viết Xuân có mặt cùng các chiến sĩ.

Anh theo dõi trận đánh và động viên mọi người bình tĩnh.

Trong chiến đấu phòng không, chỉ một khoảnh khắc mất bình tĩnh cũng có thể khiến cả đơn vị gặp nguy hiểm. Vì vậy, người cán bộ phải giữ được tinh thần vững vàng để truyền sự bình tĩnh cho những người xung quanh.

Khi máy bay địch tiếp tục lao xuống, Nguyễn Viết Xuân vẫn ở lại trận địa.

Rồi một quả bom đánh trúng khu vực chiến đấu.

Nguyễn Viết Xuân bị thương nặng.

Chân của anh bị thương nghiêm trọng.

Máu chảy nhiều.

Trong tình huống ấy, các đồng đội muốn đưa anh ra khỏi trận địa để cứu chữa.

Nhưng Nguyễn Viết Xuân không muốn rời vị trí chiến đấu.

Anh hiểu rằng trận đánh vẫn đang tiếp diễn.

Anh cũng hiểu rằng nếu mình rời đi vào lúc này, tinh thần của những chiến sĩ khác có thể bị ảnh hưởng.

Dù đau đớn, anh vẫn cố gắng động viên đồng đội.

Và rồi trong khoảnh khắc quyết định, Nguyễn Viết Xuân đã hô vang câu nói:

“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”

Câu nói ấy nhanh chóng trở thành một lời hiệu triệu đối với các chiến sĩ đang chiến đấu.

Không phải là lời nói của một người đứng ngoài trận chiến.

Đó là lời nói của một người đang bị thương, đang đối mặt với nguy hiểm nhưng vẫn muốn đồng đội tiếp tục giữ vững trận địa.

Các chiến sĩ tiếp tục chiến đấu.

Nguyễn Viết Xuân vẫn cố gắng ở lại.

Nhưng vết thương quá nặng.

Ngày 18/11/1964, Nguyễn Viết Xuân hy sinh khi mới 30 tuổi.

Anh ra đi khi cuộc chiến vẫn còn tiếp diễn.

Anh không thể nhìn thấy những năm tháng hòa bình sau này.

Không thể trở về quê nhà.

Không thể tiếp tục cùng đồng đội chiến đấu.

Nhưng câu nói của anh đã được những người lính ghi nhớ và truyền lại:

“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”

Từ một lời động viên trong trận chiến, câu nói ấy trở thành biểu tượng về tinh thần chiến đấu của Nguyễn Viết Xuân.

Điều khiến câu chuyện về anh đặc biệt không chỉ nằm ở câu nói nổi tiếng ấy mà còn ở hoàn cảnh anh nói ra nó. Nguyễn Viết Xuân không phải người đứng ngoài chiến trường để khuyên người khác chiến đấu. Chính anh cũng đang ở giữa bom đạn, chính anh cũng bị thương và chính anh cũng biết mình đang đứng trước nguy hiểm.

Nhưng anh vẫn lựa chọn động viên đồng đội.

Đó là phẩm chất mà những người lính luôn cần có trong thời chiến: bình tĩnh, kiên cường và không bỏ vị trí khi nhiệm vụ vẫn còn dang dở.

Sau khi Nguyễn Viết Xuân hy sinh, câu chuyện về anh được lan truyền trong quân đội và trong nhân dân. Tên tuổi của anh trở thành biểu tượng của tinh thần chống Mỹ trong những năm tháng chiến tranh.

Nhiều thế hệ thanh niên sau đó đã biết đến câu nói “Nhằm thẳng quân thù mà bắn!” như một lời nhắc về ý chí chiến đấu của người lính Việt Nam.

Năm 1967, Nguyễn Viết Xuân được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tên tuổi của anh được đặt cho nhiều trường học, đường phố và công trình ở nhiều địa phương. Những nơi mang tên Nguyễn Viết Xuân trở thành cách để thế hệ sau ghi nhớ một người lính đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Nhưng nếu chỉ nhớ đến Nguyễn Viết Xuân qua một câu nói nổi tiếng thì vẫn chưa đủ.

Đằng sau câu nói ấy là một con người bằng xương bằng thịt.

Một người từng có gia đình.

Từng có tuổi trẻ.

Từng có những ước mơ riêng.

Nhưng khi đất nước bước vào chiến tranh, anh đã lựa chọn khoác lên mình bộ quân phục và thực hiện nhiệm vụ của một người lính.

Và khi đứng trước sự sống và cái chết, anh đã lựa chọn ở lại với đồng đội.

Đó là điều khiến câu chuyện về Nguyễn Viết Xuân trở nên xúc động.

Ngày nay, chúng ta có thể đọc câu chuyện ấy trong những trang sách lịch sử, nhưng chiến tranh mà Nguyễn Viết Xuân từng trải qua không phải là một câu chuyện đơn giản. Đó là những ngày tháng mà tiếng máy bay và tiếng bom có thể xuất hiện bất cứ lúc nào. Người lính phải sống giữa nguy hiểm thường trực và luôn chuẩn bị cho khả năng hy sinh.

Chính vì vậy, câu chuyện của Nguyễn Viết Xuân cũng nhắc chúng ta về giá trị của hòa bình.

Anh đã hy sinh khi mới 30 tuổi.

Một tuổi đời mà ngày nay nhiều người mới bắt đầu xây dựng sự nghiệp, gia đình và những ước mơ riêng.

Nhưng Nguyễn Viết Xuân đã không có cơ hội sống tiếp cuộc đời ấy.

Anh đã để lại tuổi trẻ của mình trên chiến trường.

Và điều còn lại sau hơn nửa thế kỷ là tên tuổi, câu chuyện và tinh thần của một người lính đã động viên đồng đội bằng chính sự kiên cường của mình.

Nguyễn Viết Xuân không phải là người duy nhất hy sinh trong chiến tranh. Nhưng câu chuyện của anh đã trở thành một biểu tượng bởi trong những giây phút cuối cùng, anh vẫn nghĩ đến đồng đội và nhiệm vụ.

Từ một trận địa phòng không giữa những năm chiến tranh, câu nói “Nhằm thẳng quân thù mà bắn!” đã vượt qua thời gian.

Nó trở thành hình ảnh của một thế hệ từng sống trong thời kỳ khốc liệt nhưng vẫn giữ vững ý chí.

Và khi nhắc đến Nguyễn Viết Xuân hôm nay, điều đáng nhớ nhất không chỉ là một câu nói nổi tiếng, mà là một con người đã dùng những giây phút cuối cùng của cuộc đời để tiếp thêm sức mạnh cho đồng đội.