Nhằm thẳng quân thù mà bắn

Trong lịch sử chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam, có những câu nói vượt ra khỏi khoảnh khắc mà nó được cất lên để trở thành ký ức của cả một thế hệ.

Với Nguyễn Viết Xuân, đó là lời động viên đồng đội trong trận chiến ngày 18/11/1964.

Khi bị thương nặng, ông vẫn cố gắng trở lại vị trí chỉ huy. Từ trận địa, lời hô “Nhằm thẳng quân thù mà bắn!” vang lên giữa lúc cuộc chiến đang diễn ra ác liệt. Báo Quân đội nhân dân cho biết lời hô ấy được ghi lại trong nhật ký của chiến sĩ Trần Đình Khang, người từng là chiến sĩ trong đại đội do Nguyễn Viết Xuân phụ trách.

Câu nói ấy ngắn gọn nhưng thể hiện đầy đủ tinh thần của người chiến sĩ trong chiến đấu: bình tĩnh, quyết tâm, không dao động và đặt nhiệm vụ lên trên thương tích của bản thân.

Về sau, câu nói trở thành khẩu hiệu quen thuộc của lực lượng phòng không và được nhắc đến như một biểu tượng của tinh thần quyết chiến, quyết thắng. Nhiều tư liệu của Quân đội nhân dân và cơ quan quân đội đều ghi nhận lời hô ấy như một dấu ấn đặc biệt trong cuộc đời Nguyễn Viết Xuân.

Điều đáng nói là câu nói không được tạo ra để trở thành một câu nói lịch sử. Nó xuất hiện trong hoàn cảnh chiến đấu thực tế, khi người nói đang bị thương và trước mắt là nhiệm vụ sống còn của đơn vị.

Chính vì thế, sức sống của câu nói nằm ở sự chân thực.

Một câu nói chỉ thực sự có sức mạnh khi phía sau nó là hành động của người nói.

Nguyễn Viết Xuân đã nói và đã làm. Ông đã chiến đấu cho đến khi không còn khả năng tiếp tục.

Ngày nay, khi nhắc đến Nguyễn Viết Xuân, người ta thường nhớ ngay đến câu nói ấy. Nhưng phía sau năm chữ ấy là cả một cuộc đời của người lính đã lựa chọn đứng ở nơi khó khăn nhất khi Tổ quốc cần.