Nhân cách cao khiết của bậc đại trí thức thời bình

Sau ngày đất nước hòa bình thống nhất, Thượng tướng, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa được Đảng và Nhà nước giao nhiều trọng trách lớn: Hiệu trưởng đầu tiên của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước, Chủ tịch đầu tiên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.

Dù đứng ở đỉnh cao của vinh quang, là một trong những vị công thần vĩ đại của chế độ, nhưng ông luôn giữ cho mình một lối sống vô cùng khiêm nhường, thanh bạch. Ông sống trong căn nhà nhỏ giản dị, hằng ngày đi chiếc xe đạp cũ, mặc bộ quần áo kaki sờn màu. Ông dồn toàn bộ tâm huyết còn lại của cuộc đời để dìu dắt, rèn giũa thế hệ các nhà khoa học trẻ cho đất nước. Ông thường dạy học trò: "Tri thức mà các chú học được từ sách vở, nếu không biến thành cơm ăn áo mặc cho nhân dân, không biến thành lá chắn bảo vệ chủ quyền Tổ quốc, thì đó chỉ là thứ tri thức chết. Người làm khoa học chân chính phải biết dấn thân và đặt lợi ích của dân tộc lên trên mọi tư lợi cá nhân". Ông qua đời năm 1997, để lại một di sản vĩ đại về cả khoa học lẫn nhân cách sạch trong như ngọc.