Nhân chứng 12 ngày đêm Hà Nội – “Điện Biên Phủ trên không” 1972: “Bầu trời đỏ rực trong những đêm tháng Chạp”
Đối với nhiều người dân Hà Nội từng sống qua những ngày tháng 12 năm 1972, ký ức về 12 ngày đêm bom B-52 vẫn còn in đậm như một dấu ấn không thể phai mờ. Với ông Nguyễn Văn Tùng, 83 tuổi, khi đó là một công nhân làm việc tại ga Hàng Cỏ (nay là ga Hà Nội), những đêm chiến đấu bảo vệ bầu trời Thủ đô là quãng thời gian mà ông nói rằng “không ai có thể quên được”. Theo ông Tùng, đó là những ngày mà cả thành phố vừa chiến đấu, vừa sinh hoạt, vừa chờ đợi trong tiếng còi báo động và ánh lửa của những
Khi Hà Nội bước vào những ngày căng thẳng
Tháng 12 năm 1972, không khí tại Hà Nội trở nên đặc biệt căng thẳng. Tin tức về khả năng Mỹ sử dụng máy bay B-52 để ném bom quy mô lớn lan nhanh trong thành phố.
Theo ông Tùng, người dân khi đó đã quen với những trận ném bom, nhưng B-52 là một mối đe dọa hoàn toàn khác.
“Người ta gọi B-52 là pháo đài bay,” ông nhớ lại.
Máy bay này có thể bay rất cao và mang theo lượng bom rất lớn.
Trước tình hình đó, nhiều khu phố trong Hà Nội được yêu cầu chuẩn bị hầm trú ẩn.
Các cơ quan, trường học và khu dân cư đều đào hầm trú bom.
Gia đình ông Tùng khi đó sống trong một khu tập thể nhỏ gần ga.
“Chúng tôi đào hầm ngay trong sân,” ông kể.
Những chiếc hầm nhỏ bằng đất và gạch trở thành nơi trú ẩn mỗi khi còi báo động vang lên.
Đêm đầu tiên của trận bom
Tối ngày 18/12/1972, còi báo động vang lên khắp Hà Nội.
Theo ông Tùng, đó là đêm mở đầu của chiến dịch ném bom lớn nhất mà thành phố từng trải qua.
“Tiếng còi vang lên rất dài,” ông nhớ lại.
Người dân nhanh chóng chạy xuống hầm trú ẩn.
Chỉ ít phút sau, tiếng máy bay bắt đầu vang lên trên bầu trời.
“Âm thanh của B-52 rất nặng,” ông nói.
Sau đó là những tiếng nổ lớn liên tiếp.
Mặt đất rung chuyển.
“Cả khu phố rung lên như động đất,” ông kể.
Những loạt bom rơi xuống nhiều khu vực trong thành phố.
Trong hầm trú ẩn, mọi người ngồi sát vào nhau.
Không ai nói gì nhiều.
Ai cũng chờ đợi tiếng bom ngừng lại.
Hà Nội trong những ngày chiến đấu
Sau đêm đầu tiên, các trận bom tiếp tục diễn ra trong nhiều ngày tiếp theo.
Theo ông Tùng, Hà Nội khi đó gần như sống trong tình trạng báo động liên tục.
Ban ngày, nhiều người vẫn đi làm, trẻ em vẫn đi học khi có thể.
Nhưng ban đêm, mọi người luôn sẵn sàng chạy xuống hầm.
“Còi báo động có khi vang lên hai ba lần trong một đêm,” ông nhớ lại.
Tuy vậy, cuộc sống của thành phố vẫn tiếp tục.
Các nhà máy, bệnh viện và cơ quan vẫn hoạt động.
Theo ông Tùng, điều khiến ông nhớ nhất là tinh thần của người dân Hà Nội.
“Không ai bỏ chạy khỏi thành phố,” ông nói.
Mọi người vẫn ở lại để làm việc và bảo vệ Thủ đô.
Những đêm bầu trời rực lửa
Theo ông Tùng, cảnh tượng trên bầu trời Hà Nội trong những đêm tháng Chạp năm ấy rất đặc biệt.
Mỗi khi máy bay Mỹ xuất hiện, các đơn vị phòng không bắt đầu khai hỏa.
“Bầu trời sáng rực bởi pháo cao xạ,” ông kể.
Những luồng đạn phòng không vạch thành nhiều vệt sáng trên bầu trời đêm.
Tên lửa phòng không được phóng lên để đánh chặn máy bay.
Theo ông Tùng, nhiều người dân đứng ở cửa hầm nhìn lên bầu trời.
“Chúng tôi thấy những vệt sáng của tên lửa bay lên,” ông nhớ lại.
Có những lúc, người dân thấy những khối lửa lớn trên bầu trời.
Đó là khi máy bay bị bắn trúng.
“Có lần chúng tôi thấy một khối lửa rơi xuống phía xa,” ông kể.
Khi đó, mọi người hiểu rằng một chiếc B-52 đã bị bắn rơi.
Những mất mát trong thành phố
Trong suốt 12 ngày đêm, nhiều khu vực của Hà Nội bị bom đánh trúng.
Nhà cửa bị phá hủy, nhiều người bị thương và hy sinh.
Theo ông Tùng, mỗi khi nghe tin một khu phố bị bom đánh trúng, người dân đều rất đau xót.
“Chiến tranh luôn có mất mát,” ông nói.
Nhưng dù vậy, tinh thần của người dân vẫn rất vững vàng.
Sau mỗi trận bom, mọi người lại giúp nhau dọn dẹp và sửa chữa nhà cửa.
“Cả khu phố cùng nhau làm việc,” ông nhớ lại.
Đêm cuối cùng của trận chiến
Những ngày cuối tháng 12/1972, các trận ném bom bắt đầu thưa dần.
Theo ông Tùng, đêm 29/12 là một trong những đêm yên tĩnh hiếm hoi sau nhiều ngày căng thẳng.
Khi tin tức về việc Mỹ dừng chiến dịch ném bom lan đến Hà Nội, nhiều người dân thở phào nhẹ nhõm.
“Chúng tôi biết rằng thành phố đã vượt qua thử thách,” ông nói.
Sau 12 ngày đêm chiến đấu, nhiều máy bay B-52 đã bị bắn rơi.
Hà Nội vẫn đứng vững.
Ký ức của một người dân Hà Nội
Giờ đây, khi đã ngoài tám mươi tuổi, ông Tùng vẫn nhớ rất rõ những đêm tháng 12 năm 1972.
Theo ông, đó là thời điểm mà tinh thần của người dân Hà Nội được thể hiện rõ nhất.
“Chúng tôi sống trong bom đạn nhưng không hề sợ hãi,” ông nói.
Đối với ông, 12 ngày đêm “Điện Biên Phủ trên không” không chỉ là một trận chiến mà còn là biểu tượng của sự kiên cường.
“Đó là những ngày mà cả thành phố cùng chiến đấu,” ông nói chậm rãi.
Ngày nay, Hà Nội đã thay đổi rất nhiều.
Những con phố đông đúc và những tòa nhà mới mọc lên khắp nơi.
Nhưng đối với những người từng sống qua những ngày tháng 12 năm 1972, ký ức về bầu trời đỏ rực trong những đêm bom vẫn còn mãi.
“Đó là những ngày mà chúng tôi sẽ không bao giờ quên,” ông Tùng nói.



