Nhân chứng của một vùng đất anh hùng – Ông Bùi Văn Dư và câu chuyện Làng Vĩnh Xuân
Trên vùng đất trù phú của xã Vĩnh Xuân hôm nay, ít ai biết rằng nơi đây từng là vùng hoang sơ đầy rừng rậm, sình lầy và dã thú. Giữa dòng chảy thăng trầm của lịch sử, vẫn có những con người âm thầm gìn giữ ký ức về những ngày đầu lập làng, trong đó có ông Bùi Văn Dư – Đảng viên lão thành, được trao tặng Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng, người đã trực tiếp chứng kiến sự hình thành và phát triển của Làng Vĩnh Xuân qua từng giai đoạn.
Ông Dư kể lại rằng, theo lời ông bà xưa truyền lại, Vĩnh Xuân bắt đầu định hình dần từ giữa thế kỷ XVII đến thế kỷ XVIII, khi những đợt di dân lớn của người Việt từ miền ngoài xuôi về phương Nam khai khẩn đất hoang. Khi ấy, vùng này còn là bưng sình, lau sậy um tùm, thú dữ hoành hành, chuyện cọp bắt người không phải hiếm. Đêm xuống, người dân phải ngủ trong nhà sàn, cài chốt cửa cẩn thận, đề phòng “ông Cọp” ghé thăm.
Thời gian đầu, vùng đất mới chỉ có hai dân tộc Kinh và Khmer cùng chung sống, nương tựa lẫn nhau để chống thú dữ, khai hoang, trồng trọt và lập nghiệp. Trong gian khó, tình nghĩa đồng bào được hun đúc; hai dân tộc cùng hòa hợp, gắn bó như anh em một nhà. Ông Dư nói, “chính tình đoàn kết ấy đã làm nên sức mạnh giúp dân làng vượt qua mọi âm mưu chia rẽ, phá hoại của các thế lực thù nghịch.”
Bước sang giữa thế kỷ XIX, người Hoa cũng tìm đến vùng đất này sinh sống, buôn bán và canh tác. Nhờ vậy, cuộc sống của cư dân ngày càng khấm khá, đất đai được khai phá rộng hơn, dã thú cũng dần biến mất, nhường chỗ cho những ruộng lúa, vườn cây trĩu quả. Đến thế kỷ XX, Vĩnh Xuân đã trở thành một vùng quê sầm uất. Bến giồng La Ghì ngày nào đã trở thành chợ La Ghì tấp nập kẻ mua người bán. Trên bộ, tỉnh lộ 37 (nay là Quốc lộ 54) nối Trà Ôn – Cầu Kè – Tiểu Cần chạy ngang qua, mở ra con đường giao thương sôi động, giúp Vĩnh Xuân trở thành trung tâm buôn bán nhộn nhịp của cả vùng.
Khi tổ chức Đảng Cộng sản ra đời trên vùng đất này, ngọn lửa cách mạng bừng lên mạnh mẽ. Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Vĩnh Xuân trở thành căn cứ vững chắc của phong trào cách mạng địa phương. Ông Bùi Văn Dư vẫn nhớ rõ hình ảnh những người dân quê mình – tay cuốc, tay súng – cùng giương cao ngọn cờ đấu tranh giành độc lập, góp phần vào chiến thắng chung của dân tộc.
Ngày nay, xã Vĩnh Xuân đã khoác lên mình diện mạo mới: nhà cửa khang trang, đường sá thông thoáng, đời sống người dân ngày càng nâng cao. Xã có 17 ấp gồm: Vĩnh Khánh 1, Vĩnh Khánh 2, Vĩnh Thành A, Gò Tranh, Vĩnh Trinh, La Ghì, Vĩnh Lợi, Giồng Gòn, Cống Đá, Ồng Lãnh, Vĩnh Thuận, Vĩnh Thới, Vĩnh Hựu, Vĩnh Hoà, Trà Sơn, Vĩnh Thành B, Khu Phố; nằm dọc theo Quốc lộ 54, cách trung tâm Trà Ôn chỉ 2 km – một vị trí thuận lợi để phát triển kinh tế – xã hội.
Ở tuổi xưa nay hiếm, ông Bùi Văn Dư vẫn miệt mài kể lại cho con cháu và thanh niên trong xã nghe về những năm tháng gian khó, về tinh thần đoàn kết, yêu nước của cha ông. Với ông, đó là cách để giữ lại ngọn lửa truyền thống, để lớp trẻ hôm nay hiểu rằng – mỗi tấc đất quê hương, mỗi con đường, bến chợ đều được hình thành từ mồ hôi, nước mắt và cả máu của bao thế hệ đi trước.
